ANASAYFA   >   BEBEK / ÇOCUK   >   PSİKOLOJİ   >   ‘Hayali arkadaş’ bir hastalık mı?

‘Hayali arkadaş’ bir hastalık mı?

11 Mart 2021

‘Hayali arkadaş’ın çocuklar için dış dünyayla kurmaya çalıştıkları ilişkinin bir aracı olduğunu söyleyen Altınbaş Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölüm Başkanı Uzm. Klinik Psikolog Dila Özçelik, hayali arkadaşa sahip olmanın çocukta kendisini daha çok güvende hissetmeye ve duygularını daha rahat dışa vurmaya ihtiyacı olduğunu gösterdiğini belirtti. Kendisini yeterince güvende hissetmeyen, duygularını yansıtamayan çocuğun ‘hayali arkadaş’tan güç aldığını söyleyen Özçelik, konu ile ilgili olarak anne babalara önemli tavsiyelerde bulundu.

Çocuklar zaman zaman kendi hayal dünyalarında ‘hayali arkadaşlar’ yaratabiliyor. Araştırmalar, 3-5 yaş arası çocukların %65’inin ‘hayali arkadaş’larının olduğunu ortaya koyuyor. Peki bu durum riskli mi, bir hastalık mı? Ebeveynler ‘hayali arkadaş’a sahip çocuklara nasıl yaklaşmalı?

Bir hastalık mı?
Araştırmalara göre, ailede tek çocuk olarak büyüyen çocukların kendilerine hayali arkadaş yaratma ihtimali, kardeşle birlikte büyüyen çocuklara göre daha fazla. Çoğu ailenin çocuğun kendi kendine mırıldandığını duyduğunda kimle konuştuğu sorusuna aldıkları yanıt ise genellikle ‘kimseyle’ şeklinde oluyor. Peki ‘hayali arkadaş’ edinme bir hastalık mı? Bu nokta aileleri endişelendirse de genellikle çocukların hayal ile gerçeği tam olarak ayırt edemedikleri dönem içinde ortaya çıkan ‘hayali arkadaş’ çok olası bir durum. Bu dönem içerisinde çocuk kendisine, kendisinden başka kimsenin göremediği arkadaşlar yaratabiliyor. Hayali arkadaş bazen bir insan bazen ise bir hayvan olabiliyor. Dolayısıyla hayali arkadaş edinme durumuna bir hastalık demek yanlış olacaktır.

Ne zaman patolojik bir sorun haline gelir?
Hayali arkadaşların, çocuk gelişiminde kimi faydaları bulunduğuna da dikkat çeken Özçelik, çocuğun hayali arkadaşıyla birlikte güncel hayatta karşılaştığı problemlerle baş edebilme becerisi kazanabildiğini ifade etti.  Ancak çocuğun 7 yaşını geçmiş olmasına rağmen hala hayali arkadaşının olduğu gözlendiğinde bir sorundan söz edilebilir. 7 yaşını geçen çocuklarda hala varsa; bu hayali arkadaş çocuğun sosyal ortamdan kopmasına sebep oluyor ve çocuk gerçek arkadaşları yerine hayali arkadaşını tercih ediyorsa ebeveynler durumun altında yatan ciddi bir psikolojik problem olduğunu göz önünde bulundurmalılar. Bu noktada ise yapmaları gereken ilk şey konuyla alakalı olarak bir uzmanla görüşmektir.

Anne-babalar ne yapmalı?
Hayali arkadaşı olan bir çocuğun ailesine düşen görev, öncelikle konuyla alakalı olarak çocuğun üzerine gitmemektir. Ailenin çocuğa devamlı olarak çocuğun hayali arkadaşıyla alakalı sorular sorması çocuğun hayali arkadaşını saklamaya çalışmasına ve kendini sosyal ortamdan daha fazla izole etmeye çalışmasına sebep olacaktır. Bu nedenle aile, çocuğun üzerine gitmemeli ve durumun doğasını anlamaya çalışmalıdır. Bunun yanı sıra aileler çocuklarına sosyal ve duygusal açıdan ellerinden geldiğince destek olmaya çalışmalılar. Çocuğu kendi yaşıtlarının olduğu sosyal ortamlara sokmak, çocuk için duygusal dışa vurum noktasında faydalı olacaktır. Çocuk, okula başladığında ve kendi yaşıtı arkadaşlar edindiğinde hayali arkadaşla olan ilişkisi yoğun bir şekilde devam ediyorsa ve yaşıtlarıyla sosyalleşmekten kaçınıyorsa aileler konuyla alakalı olarak bir uzmandan yardım almalılar.