Kalp rahatsızlığını tetikleyen hastalığa sahip olanların ve yaşlıların sıcaklardan daha fazla etkilendiğini belirten Medline Acil Sağlık Genel Direktörü Dr. Barış Mutluer “Aşırı sıcak ve nemli havalar kalp damar, hipertansiyon hastaları ile kalp yetersizliği olanlar için risk teşkil ediyor” dedi. Dr. Mutluer bunun nedenlerini şöyle anlattı; “Vücut ısısının sabit tutulması bu hastalar için daha da önem kazanıyor. Kan dolaşımı vücut ısısını sabitlemekte önemli rol oynar. Cildi besleyen damarlar soğukta büzüşerek, sıcakta da genişleyerek ısı kaybını arttırmaya ya da azaltmaya çalışır, bu da kalbin daha fazla çalışması demektir. Kalp yetersizliğinin olduğu durumlarda, kan akışının cilde yönlenmesi, hayati organlara olan akışta azalmaya yol açabilir. Vücudumuzun sıcağa karşı aldığı en etkili bir yöntem de terlemedir. Terlemeyle nemlenen ciltten su buharlaşırken, cilt de serinlemeye başlar. Ancak, terlemeyle birlikte vücuttan sıvı ve elektrolikit (tuz ve mineraller) kaybı da gerçekleşir. Bu sebeple damarlardaki sıvı hacminin azalması, kanın akışkanlığının ve böbreklerden geçen kan miktarının azalmasına sebep olur. Yeterli sıvı alınmadığında böbrek fonksiyonlarında bozulmaya neden olan bu durumu dengelemek için böbrek ve böbreküstü bezlerinden salgılanan maddeler de damarların büzüşmesine ve ani tansiyon yükselmeleri ile kalp yetmezliği şikayetinin artmasına sebep olabilir.”

Sıcakların, hipertansiyon hastalarını da etkilediğini ancak fazlaca şikayete sebebiyet vermediğinden, hastaların kan basıncı değişikliklerinin farkına varmadıklarını belirten Dr. Mutluer, “Hipertansiyonu olup idrar söktürücü ilaçlar alan hastaların yeterli miktarda sıvı almaları çok önemli. Yoksa, ani tansiyon düşmesi, böbrek fonksiyonlarında bozulmalar ortaya çıkabilir” dedi. Ayrıca, tansiyon düşürücü ilaç kullanan bazı hastalarda mevsimsel ısı artışıyla birlikte bacaklarda şişme görülebildiğini söyleyen Dr. Mutluer, bu durumda hastanın tuz alımını azaltması gerektiğini belirtti. Özellikle yüksek tansiyon hastalarının yaz aylarında doktorlarına görünerek, ilaç kullanımlarında gerekirse yaz aylarına özel bir düzenleme yapılabileceğine dikkat çekti ve sıcak yaz aylarında kalbimize daha özenli davranmamız için önerilerini de aşağıdaki gibi sıraladı:

·         Açık renkli, rahat, terlemeyi artırmayan kumaştan yapılmış giyisiler tercih edilmelidir.

·         Ağır yağlı yemekler ve kızartmalar yerine, bol bol sebze ve meyve tercih edilmeli.

·         Güneş ışınlarının dik geldiği öğle saatlerinde alkol alımından uzak durun ve dışarda dolaşmayın.

·         Özellikle yaz aylarında, günde 2-2,5 lt su içmeye özen gösterin.

·         Soda ve maden suyu tüketiminde dikkatli olup, fazla tüketiminin tansiyonu yükselteceğini ve kalp yetmezliği şikayetlerini artırabileceğini unutmayalım.

·         Denize sabah ve akşam saatlerinde aç karnına girin. Açılmak istediğinizde yanınızda birinin olmasına dikkat edin.

·         Uzun seyahata çıkmadan önce mutlaka doktorunuza görünün.

 İshal ve kusma varsa dikkat!

Yaşam için vazgeçilmez bir madde olan suyun vücudumuzdaki dengesi böbrekler başta olmak üzere birçok organ tarafından sağlanır. İdrar, dışkı, ter ve solunum yolu ile kaybettiğimiz suyu yediğimiz yemekler, içtiğimiz su/sıvılar ile yerine koyar, vücut için gereken dengeyi farkında olmadan sağlarız. Yaz günleri gibi havanın sıcak olduğu zamanlarda özellikle terleme ile daha fazla sıvı kaybederiz. Sıvı kaybı özellikle yaşlılarda ve bebeklerde daha belirgin olur. Sokakta oynayan çocuklar da farkında olmadan sıvı kaybedebilirler. İshal, kusma gibi olağan dışı sıvı kayıpları yaşlı ve çocuklarda dramatik sorunlara yol açabilir.

Su kaybı halsizlik yapar

Su kaybının en sık belirtisi susuzluk hissi ve halsizliktir, ağız kurur. Halsiz kalan kişi kendini kötü hisseder, canı bir şey yapmak istemez. Sıvı kaybı artınca baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü ortaya çıkar. İleri sıvı kayıplarında tansiyon düşer, nabız artar, kas krampları oluşur, böbrek yetmezliği ortaya çıkar ve bilinç kaybı olabilir. Aşırı sıvı kayıplarına bağlı ortaya çıkan sorunlar kalp, beyin, böbrek, karaciğer gibi organlarda ilave bozukluklara yol açar. Bu bozuklukları tedavi etmektense önlemek her zaman hem daha kolay hem de daha ucuzdur. Bu nedenle özellikle kalp, böbrek veya karaciğer gibi sıvı dengesinin belirli bir dengede olması gereken hastalar kendilerine çok dikkat etmeli, almaları gereken sıvı miktarını doktorlarına sormalıdır. Sağlıklı kişiler eğer aşırı miktarda su kaybetmiyorsa genellikle günde 2-3 litre sıvı almaları yeterlidir.

Su içemiyorsanız alternatifleri deneyin

Su içemeyen veya içmeyi sevmeyenler alternatif sıvıları tercih edebilirler. Meyve suları, çay, kompostolar, ayran, süt, limonata, taze meyve suları, karpuz, kavun gibi meyveler iyi seçeneklerdir. Meyve suları şeker hastalarında veya çocuklarda problem yaratabilir. Tuzlu ayran da kalp veya yüksek tansiyon hastalarında sorun yaratabilir.

Yüksek tansiyon beyin kanamasını tetikleyebiliyor

Aşırı sıcaklar, yüksek tansiyonu ve fazla kilolu bireyleri daha fazla etkilemektedir. Tansiyonun ani ve denetimsiz yükselmesi, beyin kanamalarına neden olabilmektedir. Yüksek tansiyonu olup düzenli kontrollerini yaptırmayan, tansiyon düşürücü ilaçlarını almayan, beslenmesine dikkat etmeyen ve hareketsiz yaşam sürenler risk grubundadır. İleri yaş hastalığı olarak bilinmekle birlikte kanamaya neden olabilecek anevrizma ya da beyin damar yumağı olarak bilinen AVM hastalığı olan gençlerin de aşırı sıcaklarda dikkatli olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için de aşırı sıcaklar, çok kısa bir süre içinde bile ciddi risk oluşturabilmektedir.

Vücudunuzu susuz bırakmayın

İnsan beyninin yüzde 80’i sudan oluşmaktadır. Sıcak havalarda beyin kanamasına neden olan en önemli faktörler ısı dengesinin bozulması ve vücudun susuz kalmasıdır. Gerekli tedbirlerin alınması, özellikle de vücudun su dengesinin korunması hayati önem taşımaktadır. Vücudun susul kalması sonucu kan basıncında ciddi oynamalar yaşanabilmektedir. Çay, kahve, asitli içecekler ve meyve sularının suyun yerini tutmadığı unutulmamalıdır. Gün içinde 2,5-3 litre su tüketilmesine özen gösterilmelidir.

Bu belirtilere dikkat!

Bulantı, kusma, şiddetli baş ağrısı, uyuşukluk, vücudun her hangi bir yerini hareket ettirememe, bilinç kaybı, uykuya eğilim ve konuşmada bozukluk beyin kanamasının en bilinen belirtileridir. Bu şikayetler ile karşılaşıldığında kişi fazla hareket ettirilmeden kısa sürede tam donanımlı bir hastanenin acil servisine ulaştırılmalıdır. Tedavi beyindeki kanamanın şiddetine göre değişmektedir. Anevrizma ya da damar yumağına bağlı beyin kanamalarında ise cerrahi yöntemler tercih edilmektedir.

Önlem almayı unutmayın

Sıcak havalarda beyin kanaması riskini azaltmak için alınabilecek bazı önlemler bulunmaktadır.

·         Havadaki nem oranının yüksek olduğu ve güneş ışınlarının yeryüzüne en dik ulaştığı 10.00 – 16.00 saatleri arasında mümkün olduğunda sokağa çıkılmamalıdır. Bu saatlerde serin ortamlarda bulunmaya özen gösterilmelidir.

·         Güneş altında uzun süre kalmamaya özen gösterilmeli, güneşe çıkılacaksa baş bölgesini koruyacak şapka ya da bandana takılmalıdır.

·         Doktor kontrolünde kullanılan bir ilaç varsa ihmal etmeden kullanılmalı, özellikle tansiyon kontrol altında tutulmalıdır.

·         Gün içerisinde artan su ihtiyacını gidermelidir. Aşırı sıcaklarda susamayı beklemeden su içilmelidir.

·         Aç kalmamaya özen gösterilmeli ve beslenme düzenine dikkat edilmelidir. Fast food tarzı gıdalar tüketilmemeli, tuz mümkün olduğunca sofradan uzak tutulmalıdır.

·         Sporun sabah veya akşam serinliğinde yapılmasına özen gösterilmelidir. Vücuda aşırı yük bindirecek sporlardan uzak durulmalıdır.  Vücudun alışkın olmadığı efordan kaçınılmalıdır.

·         Sigara içiliyorsa bırakılmamalı, içilen ortamlardan uzak durulmalıdır.

·         Aşırı şiddetli baş ağrısı hissedildiğinde vakit kaybetmeden bir sağlık kurumuna başvurulmalıdır.