Arılar bal dışında, iğne yapraklı ağaçlar veya herdem yeşil yapraklardaki saptan propolis adı verilen bir bileşik de üretir. Çok güçlü antioksidan ve antimikrobiyal etkilere sahip tamamen doğal bir arı ürünüdür. Ayrıca kovandaki mikropları yok etmek ve kovanın sterilazasyonu için de kullanılır. Binlerce yıl önce, eski uygarlıklar tıbbı özellikleri içinde propolis kullandı. Yunanlılar apse tedavisinde, Asurlar, enfeksiyonla savaşmak ve iyileşme sürecinde yardımcı olmak için yaralara ve tümörlere koydu.

Propolisin sağlığımız üzerine etkiler nelerdir?

Kanserle mücadeleye yardımcıdır: Anti-tümoral ve anti-kanserojen özelliğe sahiptir. İçeriğindeki polifenolik yapılar, kanser gelişiminin ardındaki neden olan DNA mutasyonlarının önüne geçilmesinde yardımcıdır.

Soğuk algınlığı ve boğaz ağrısı İle mücadele eder: Kış aylarına hazırlıksız yakalanmış bağışıklık fonksiyonumuza, okul çocukları ve yaşlılara propolis takviyesi verilmesi soğuk algınlığı ve bu tür hastalıkların baskılanmasına yardımcıdır.

Kadınlarda üreme fonksiyonlarını güçlendirir: Gebelik planlayan kadınlarla yapılan çalışmalarda propolis takviyesinin gebeliği kolaylaştırdığı ortaya koyulmuştur.

İltihaplanmalarınıza mucizevi etki: Özellikle idrar yolu enfeksiyonuna, orta kulak iltihabına, bronşite, solunum yolu iltihaplarına karşı olumlu etkisi bulunmaktadır.

Kısaca her derde deva propolisin sakinleştirici, ağrı kesici etkisi özellikle romatizmal ağrılarda baş ağrısı ve eklem ağrılarında da oldukça olumlu etkileri vardır.

Propolisi beslenmemize nasıl dahil etmeliyiz?

• Damla ürününden yetişkinler için günde 20 damla, çocuklar için günde 10 damla
• Suda çözünür olanı su, süt, meyve suyu, çay, kahve vb. içeceklerinize damlatarak tüketebilirsiniz.
• Suda çözünmeyen propolisi de bal, yoğurt, ekmek, pekmez vb. gıdalara damlatarak tüketebilirsiniz.
• Propolisli ballı karışım ürünleri de günde 1 tatlı kaşığı doğrudan veya ılık süt, yoğurt gibi gıdalarla karıştırılarak tüketebilirsiniz.

İstanbul Teknik Üniversitesi ARI Teknokent’ten Gıda Yüksek Mühendisi Arı Ürünleri Uzmanı Aslı Elif Tanuğur Samancı okul döneminde propolis kullanımına dikkat çekti.

Okula dönüş heyecanı başlarken anne babaları sık hastalanan çocuklarının telaşı sardı. Özellikle bu dönemde bağışıklık sistemini güçlendirmek için en doğal çözüm yolu olan propolis, düzenli kullanımda çocukları enfeksiyonlara karşı korurken vücudun bakteriler ve mikroplarla savaşmasına destek oluyor. İstanbul Teknik Üniversitesi ARI Teknokent’ten Gıda Yüksek Mühendisi Arı Ürünleri Uzmanı Aslı Elif Tanuğur Samancı’ya propolisi sorduk.

Propolis nedir?

Propolis arıların bitkilerin yaprak, sap ve tomurcuklarından topladıkları çok güçlü antioksidan ve antimikrobiyal etkilere sahip tamamen doğal bir arı ürünüdür. Arılar tarafından, kovandaki mikropları yok etmek ve kovanın sterilizasyonu için kullanılır. Propolis, doğru işlendiği takdirde insan vücudunda da aynı etkileri gösterir. Virüs ve bakterileri yok ederek vücudun hastalıklarla savaşmasına yardımcı olur. Sonbaharın gelişi ve okulların açılmasıyla birlikte mikrobiyal enfeksiyonlar da artmaya başlıyor. Yüksek antioksidan ve antimikrobiyal etkilere sahip olan propolis; sık hastalanan çocukların bağışıklık sisteminin güçlenmesine, hastalıklara karşı korunmalarına yardımcı oluyor.

Nar suyundan 80 kat daha güçlü bir antioksidan!

Tanuğur, İstanbul Teknik Üniversitesi ARI Teknokent’te geliştirdiği Anadolu propolisinin nar suyundan tam 80 kat daha güçlü antioksidan etkiye sahip olduğunu bilimsel olarak ortaya koyduklarını belirtti.

Antioksidan nedir?

Vücudumuzda metabolik faaliyetler sonucu her gün serbest radikaller üretilir. Bu serbest radikaller otoimmun rahatsızlıklar ve kansere kadar hücreye pek çok zarar vermektedir. Antioksidanlar vücuttaki serbest radikalleri yakalayarak onların vücudumuza vereceği zararları önler.

Günlük ne kadar antioksidan almalıyız?

Günlük antioksidan ihtiyacının karşılanması için her gün en az 5 porsiyon meyve-sebze ve 6 porsiyon tahıl tüketilmesi önerilmektedir.

Her gün antioksidan almak şart mı?

Vücudumuzda serbest radikaller her an üretilmektedir. Serbest radikallerin vücudumuza vereceği yıkıcı etkileri önlemek adına her gün dışarıdan vücudumuza antioksidan takviyesi yapmalıyız.

Bağışıklığı güçlendirmek için doğal çözüm

Tanuğur şöyle aktarıyor; “Çocuklar okul döneminin başlamasıyla sık sık hastalıklara yakalanıyor. Bu hastalıklara karşı bağışıklık sistemini güçlendirmek ve hastalanma sıklığını azaltmak için vücudumuza antioksidan takviyesi yapmalıyız. Burada propolisin önemi büyük…Propolis dünyada bilinen en güçlü antioksidanlar arasında. Yapılan pek çok bilimsel çalışmada propolisin bağışıklığı düzenleyici, antibakteriyel, antiviral, antifungal, antitümör, antienflamatuvar etkilerinin olduğu ve bunun bileşiminde yer alan kafeik asit fenetil ester, artepillin C, apigenin, krisin, galangin, pinosembrin kafeik asit gibi fenolik flavonoid bileşenlerden kaynaklandığı ortaya konulmuştur. Propolis vücutta B ve T lenfositleri aktive ederek antikor üretimini arttırmakta ve böylece doğrudan bağışıklığın güçlenmesine yardımcı olmaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalarda, antibiyotiklerle birlikte kullandıldığında sinerjistik etki gösterdiği de ortaya konulmuştur.

Propolisi nasıl tüketmeliyiz?

Propolisi damla veya ham bal ile karışım halinde tüketebilirsiniz.

Her propolis aynı mıdır?

Ne yazık ki propolis ülkemize çoğunlukla Çin’den ithal ediliyor. Çin’den gelen ürünlerde katkı kalıntı sorunları mevcut, saf değiller. Bu ürünleri analiz ettiğimizde Çin propolislerine ağaçların yaprak, sap ve tomurcuklarının toz haline getirilerek katılmış olduğunu, maltodekstrin, silikon dioksit, çeşitli boyar maddeler gibi dolgu ve katkı maddeleri ile propolisin çoğaltıldığını tespit ettik. Bunlar alerjik etki yapabiliyor. Maalesef ürün etiketleri doğru değil ve gerçek içeriği beyan edilmiyor. Etiketlerde propolisin orijini yani Çin menşeili propolis ile ürünün üretildiği belirtilmiyor. Bu anlamda tüketici aldatılıyor. Bu tarz Çin propolisi kullanılarak üretilmiş ürünlerin sağlığa zararlı etkisi olabilir. Propolis adı altında satılan pek çok üründe propolis namına bir şey yok. Sonuç olarak propolis oldukça hassas bir konu. Her propolis aynı değil. Propolisin bu bahsettiğim etkilerinden bahsedebilmemiz için doğru koşullarda üretilmiş ve doğru şekilde işlenmiş olması gerekiyor yani propolisin menşei ve nasıl üretildiği çok önemli.

İstanbul Teknik Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve İstanbul Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü ile birlikte yürüttüğümüz çalışmada; Brezilya, Çin, Arjantin ve Türkiye’de üretilen propolislerin meme kanseri üzerine etkileri araştırdık. Türkiye’de Anadolu propolisini arıcılara ürettirdik ve İTÜ ARI Teknokent laboratuvarlarında özütleyerek araştırmada kullandık. Çalışmanın sonucunda, Türkiye’de üretilen propolis kanser hücreleri üzerine öldürücü bir etki yaparken sağlıklı hücrelere hiçbir zarar vermedi. Anadolu propolisinin farklı ülkelerde üretilen propolislerle karşılaştırdığımızda çok özel bir antioksidan profiline sahip olduğunu ve antimikrobiyal, antitümör aktivitesinin daha yüksek olduğunu söyleyebilirim. Bazı fenolik ve flavanoidler dünyada sadece Anadolu propolisinde bulunuyor. Bu da Anadolu propolisini çok özel kılıyor…