Soğuk havadan dolayı vücudun daha fazla enerji harcayıp yorgun düşmesi, kapalı ve kalabalık yerlerde özellikle de okul-kreş gibi toplu ortamlarda havadaki mikropların yoğunluğunun artması, kış aylarında hastalıklara davetiye çıkaran nedenlerdendir.

Çocuklara aşırı c vitamini yüklemesi yapmayın!
Anne ve babaların yaptığı yanlışlardan biri çocuklarına portakal, mandalina, narenciye gibi besinlerle aşırı C vitamini verip, hastalıklardan korumaya çalışmaktır. Yeterli miktarda almak yararlıdır ama fazla C vitamininin hastalıklardan koruyucu bir özelliği yoktur. Çocuğun gerektiği kadar; karbonhidrat, protein, süt ve süt ürünleri ile bol miktarda meyve ve sebze tüketmesi sağlanmalıdır. A vitamini, selenyum, demir ve çinko alımı da çok önemlidir. Tüm bu ihtiyaçlar, her türlü doğal besinden karşılanabilmektedir, fazladan takviye alınmasına gerek yoktur.

Çocuklarınızı çok sıkı giydirmeyin
Ailelerin çocuklarını mevsim normallerine göre giydirmesi gerekmektedir. Çocuğu üşütmekten, aşırı terletmek ve ona kalın giysiler giydirmekten kaçınılmalıdır. Soğuk kendi başına hastalık yapmaz ise de soğukta kalıp üşüyen vücut, mikroplardan daha kolay etkilenmektedir. Yorgunluk da hastalıklara yakalanma riskini artırmaktadır. Yorgun ve uykusuz olunan dönemlerde, daha sık hasta olunmaktadır. Özellikle spor yapan çocukların yeterli oranda dinlenmesi ve beslenmesi gerekmektedir.

Hasta olan anneler bebeklerini emzirmeyi bırakmamalı
Hasta olan anneler bebeklerini emzirmeyi kesmemelidir. Anne sütü, bugüne kadar koruyuculuğu kanıtlanmış olan tek ilaçtır. Annenin nezle, burun akıntısı, hapşırık ve basit ateşlerinin olması, anne sütünü kesmek için bir bahane değildir.  Aksine annenin vücudunda o anki mikroba karsı oluşan maddeler, anne sütüyle bebeğe geçerek hastalığa karşı koruma sağlamaktadır. Annenin maske akarak emzirmeye devam etmesi gereklidir.

Grip aşısı sadece gripten korur
Grip,  normal soğuk algınlığı, üst solunum yolu iltihapları ve nezleden farklı daha ciddi bir hastalıktır. Grip hastalığı; yüksek ateş, orta kulak iltihabı, zatürre, beyin iltihabı gibi ağır ve tehlikeli hastalıklara zemin hazırlayabilmektedir. Bu nedenle; kronik akciğer ve kalp hastalığı bulunan risk altındaki grupta olan 6 aydan büyük çocuklara grip aşısı yapılmalıdır. Ancak grip aşısının, gripten farklı hastalıklar olan soğuk algınlığından ve nezleden korumadığı gerçeği unutulmamalıdır. Dolayısı ile grip aşısı olanların bir daha hiç hastalanmayacaklarını sanmak yanlıştır.

Bitkisel ilaçlara güvenmeyin!
Bitkisel ilaçların hastalıklardan koruduğu bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. Bu ilaçların da yan etkileri olabilmektedir ve özellikle karaciğere olumsuz etkileri vardır. Aileler çocuklarını hastalıklardan korumak için; bilmedikleri bitkisel ilaçları, hekim önerisi olmadan çocuklarına içirmemelidirler.

Çocuklarınızı dumandan uzak tutun
Sigara ve hava kirliliği; solunum yolunun mikroplara direncini kırarak, çocukların hastalık riskini artırmaktadır. Bu nedenle, sigara dumanından ve hava kirliliğinden çocukları uzak tutmak gerekmektedir. Kapalı ve kalabalık yerler de hastalıkların çok çabuk yayılmasına sebep olduğu için; çocuklar, mecbur kalınmadığı sürece bu ortamlara sokulmamalıdır.

Bu durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurun!

• İlk 3 aylık bebekte görülen her ateşlenmede mutlaka doktora gidilmelidir.
• 3 aydan büyük bebeklerde; yüksek ateş, hızlı soluma, hışıltı, öksürükten uyuyamama, halsizlik, yeterince beslenememe ve ağızdan sıvı alamama gibi durumlar varsa gecikmeden doktora götürülmelidir.
• Solunum sıkıntısı ve beslenme güçlüğü olan çocuk, hangi yaşta olursa olsun hastaneye yatırılmalıdır.

Kişisel sesleri gerçekleştirmesi ile başlar
Çocukların konuşma seslerini öğrenme süreci bebeklik döneminde başlar. Bu dönemden itibaren gelişimi dikkatle takip edilmeli. Öncelikle ses bilgisi, dil gelişimi sürecinin en başından bebeğin sese yanıt vermesi, gelen sesleri model alması ve kendi kişisel sesleri gerçekleştirmesi ile başlar. Çocuklar bebeklik döneminde öncelikle ünlü sesleri çıkartır ve bütün konuşma seslerinin 5-6 yaşlarına kadar öğrenir.

Tipik gelişen çocuklar, 5-6 yaşlarında hemen hemen bütün konuşma seslerini öğrenmiş olurlar
Bebeklik döneminde çıkarılan bu ünlü sesler ağlama, bağırma, neşe durumlarını yansıtmak için kullanılan seslemelerdir. Ünlü seslere, daha sonra /b, k/ gibi sesler eklenir. /b/ sesinde iki dudağın kapanması gibi seslerin davranışları, kullanımları çocuklar tarafından zamanla örtük olarak öğrenilir. Tipik gelişen çocuklar, 5-6 yaşlarında hemen hemen bütün konuşma seslerini öğrenmiş olurlar. Seslerin öğrenilmesi ve söylenebilmesi tabi ki katı bir sıraya bağlı değildir.

Duyduğu ve ayırt ettiği sesleri öncelikli olarak kullanmaya başlar
Çocuğa basit gelen, kolay çıkartabildiğinden başlayarak gelişim seyreder. Başlangıçta, b, p dudak seslerini daha kolay ayırt ederken k, g, t, d gibi sesleri ayırt edemeyebilir. Çocuk anadilinde olan, duyduğu ve ayırt ettiği sesleri öncelikli olarak kullanmaya başlar.

Çıkartılan sesler yer değiştirir
Henüz edinmemiş olduğu sesler ise çıkartılan seslerle yer değiştirir. Çocuk, k sesini çıkartamıyorsa kapı yerine tapı diyebilir, kapı örneğinde olduğu gibi sözcük başı pozisyonda k sesini çıkartamıyorken sözcük sonu pozisyonda aynı sesi kaşık yerine taşık şeklinde çıkardığı da görülebilir. Sesbilgisel gelişim, k sesi gibi sesbirimler, ‘bak’ gibi sesbirimlerden oluşan heceler sesbirimlerin dizilişine özgü kurallarla birlikte vurgu tonlamaların edinilmesini de içerir.

Erken müdahale önemli
Çocuğun 5-6 yaşlarına kadar hemen hemen bütün konuşma seslerini öğrendiğine dikkat çeken 5 yaşından büyük çocuklarda bazı sesleri çıkaramamanın önemli bir işaret olduğunu belirterek  “Çocuğun ilerleyen dönemde bazı sesleri çıkaramaması ebeveynleri de tedirgin ediyor. Ebeveynler, ‘Çocuğum hala bebek gibi konuşuyor’, ‘Çocuğun bazı harfleri söyleyemiyor’ veya ‘çocuğum peltek konuşuyor’ şeklinde çocuklarının konuşmasına yönelik endişe yaşayabiliyor. İşte bu  şikayetler, sesbilgisel gelişim ile açıklanabilir. ‘’Çocuğun konuşmasına yönelik endişeler varsa bir uzmana başvurulması erken müdahalede büyük önem taşımaktadır.” uyarısında bulundu.

Okuma yapmak istemeyebilir
Bebeksi  konuşma, konuşma sesini öğrenen bir çocuk için uygun davranış değildir. Çocuk erken dönemde konuşmasının kabul edilmesinden bir rahatsızlık duymasa da ilerleyen dönemlerde ben neden söyleyemiyorum şeklinde konuşmasından sitem edebilir. Örneğin sıklıkla r sesini çıkaramamaktan dolayı her yaştan kişi kliniğe başvurmaktadır. Birey arıya ‘ben buna ayı demek istiyorum artık’ şeklinde ifadeler kullanabiliyor. Konuşmasına karşı  biraz daha hassas olan kişiler, ilerleyen dönemlerde arkadaşlarıyla konuşurken o sesin olduğu kelimeleri kullanmaktan kaçınabilir ya da  sınıfta okuma yapmak istemeyebilir.

Konuşma okul başarısını olumsuz etkiliyor
Çocuklarda dil becerileri yaşla birlikte gelişiyor. Uzun ve karmaşık cümle yapılarını kullanan çocuklarda, çıkartılamayan seslerin olması konuşma anlaşılırlığını epey düşürecektir. Aynı zamanda çıkarılamayan seslerin fazla olması okul çağı dönemde okuma ve yazma becerilerini olumsuz etkileyecektir. Bahsedilen bu nedenlerden dolayı çocuğun sesbilgisel farkındalığı ve seslerin çıkartılmasına engel olan anatomik yapılar uzman bir dil konuşma terapisti tarafından değerlendirilmelidir. Gerekli görüldüğünde