Hazırlayan: Özge Lokmanhekim

Yaz tatili sona erdi, okullar açılıyor! Bazı çocuklar okula başlamanın ve tekrar arkadaşlarıyla görüşecek olmanın mutluluğunu yaşarken bu deneyimi ilk defa yaşayacak olanlar biraz heyecanlı ya da endişeli olabilirler. Uzmanlar, okula başlamadan önce çocuklarla okul ve okulda yaşayacakları hakkında konuşarak onların sorularını cevaplamanın endişeleri ortadan kaldırma yolunda önemli bir adım olduğunu söylüyor. Ben de önemli ilk deneyimler öncesinde çocuklara bu konuda kitap okumanın ve üzerinde konuşmanın faydalı olduğunu pek çok kez tecrübe ettim. Bu sebeple, bu sayımızda okulla ilgili kitaplara yer vermek istedik.

Bu satırları size Londra Kitap Fuarı’ndan yazıyorum. Fuarda telif sözleşmeleri yapılan stantların dışında pek çok etkinlik ve söyleşi de vardı. Çocuk kitapları ile ilgili söyleşilerin birçoğunu keyifle dinledim. Fuara katılan ve çocuk kitapları konusunda söyleşi yapan yazarlar, yayınevleri ve kütüphane görevlilerinin neredeyse hepsi çocukların artık daha az kitap okuduğunu, anne ve babalara çocuklarına kitap okumalarının önemini anlatmak için çalışmalar yaptıklarını ve kitap okuyarak büyüyen çocukların eğitim ve çalışma hayatlarında kitap okumayan çocuklara karşı daha başarılı olduklarını belirtti. Sizler de çocuğunuza kitap okumak ya da ona okuması için yeni ve farklı kitaplar sunmak istiyorsanız umarım bu ay önerdiğim kitapları beğenirsiniz.

Parents Kütüphanesi

Şapkadaki Balık
Sıcak bir yaz günü, kalabalık bir aile deniz kenarında piknik yaparken büyükbabanın şapkası denize düşer. Baba şapkayı çıkarttığında içinden bir kırmızı balık çıkar. Aile balığı bir bardağa koyup eve getirir. Ancak balık evini, yani denizi çok özlemektedir. Bu sebeple, evdekiler her sabah denizden gelen farklı bir sürprizle güne başlar. Ev midyelerle, deniz tuzuyla ya da yosunlarla kaplanır. Aile en sonunda balığın özlemini anlayıp isteğini yerine getirecek midir? Melek Özlem Sezer bu kitapta çok sade bir dille her canlının yaşamına saygı göstermenin önemini anlatıyor. Deniz Üçbaşaran’ın çizimleriyse hikâyeyi canlandırmak konusunda oldukça ilham verici. (Redhouse Kidz, Sev Yayıncılık)

Sihirli İplik
New York Times’ın en çok satan resimli kitap yazarlarından biri olan Mac Barnett’in yazdığı ve Jon Klassen’in resimlediği Sihirli İplik başta Caldecott ödülü olmak üzere pek çok ödüle sahip bir kitap. Küçük bir kız olan Annabelle içi rengarenk örgü iplikleriyle dolu bir kutu buluyor. Önce kendine, sonra köpeğine sonra ise yaşadığı yerdeki herkese bitmeyen ipliğiyle kazaklar, kıyafetler örüyor. Kutu kötü kalpli arşidükün eline geçince sihri devam edecek mi yoksa iyilik sadece ona değer veren ve kıymetini bilen kişilerin elinde mi? Çok önemli bir konuyu çok naif bir dil ve etkileyici çizimlerle anlatan bir kitap. (Meav Yayıncılık)

Kemal’in Kitap Önerisi
Oğlum Kemal ile her gece yatmadan önce mutlaka kitap okuyoruz. Bu köşede onun severek okuduğu, kütüphanemizde ayrı bir yeri olan kitapları da sizlerle paylaşmak istiyorum.

Magritte’nin Elması
Türkiye’nin en eski çocuk yayınevlerinden biri olan Marsık Kitap 15. Yılını New York Modern Sanat Müzesi (MOMA) ile birlikte kutluyor. MOMA’nın çocuklar için hazırladığı sanat kitaplarını artık Marsık Kitap etiketiyle Türkçe olarak da okuyabileceğiz. Belçikalı sürrealist ressam René Magritte’nin yaşamını ve başta takım elbiseli ve şapkalı bir adamın yüzünü kapayan yeşil bir elmayı resmettiği İnsanın Oğlu tablosu olmak üzere pek çok eserini anlatan bu kitap çocukların sanata başka bir gözle bakmasını sağlayacak. Klaas Verplancke’nin yazıp resimlediği bu kitabı büyüklerin de keyifle okuyacağına eminim. Serinin diğer kitaplarını da merakla bekliyorum.

Birkaç fikir:
Sebzelerin ve meyvelerin çocuğunuz için neden yararlı olduğunu, onları tüketmenin neden önemli olduğunu çocuğunuza açık bir dille anlatın. “Anlamaz”, demeyin. “Nasıl anlayacak ki” diye düşünmeyin. Konuşun, anlatın, tabii onun zevk alacağı eğlenceli bir dile indirgeyerek… Örneğin, “Barbie neden bu kadar sağlıklı?” ve “Yeşil Dev neden bu kadar güçlü, biliyor musun?” diye başlayan konuşmalar daha çok ilgisini çekecektir. Aynı şekilde, ona hiçbir yararı olmayan besinleri de anlatın. Tüm bu konuşmayı yemek sofrasından veya yemek saatinden bağımsız bir zamanda yapın ki çocuğunuzda, konuşmanın ardından bir şeylere zorlanacağı hissiyatı oluşmasın.

Sağlıklı ve sağlıksız besinler arasındaki farkı gündelik hayatına taşıyın. Elle tutulur ve gözle görülür bir hale getirin. Mesela, sebze meyve resimleri çizin ve boyayın. Yemekle ilgili olumlu hikâyeler anlatan çocuk kitaplarını okuyun ona. Böylece, bazı yiyecekleri ısrarla sevmese de (unutmayın, bu da bir hak ve onun da hakkı!), kendisi için yararlı olduğuna bir şekilde ikna olursa, yemek ya da en azından denemek isteyebilir. Bir şekilde, sevdiği karakter ya da kurguya öyküneceğinden, yemeğe bir şans verme olasılığı artacaktır.

Yasemin öneriyor:

Sevgi Kitabı: Bir çocuğun gözünden sevgi farklı şekillerde tarif ediliyor. Aslında sevgiyi görmek için çevremize şöyle bir bakmamız yeter mesajı veriliyor. Aynı kitabın İngilizcesi de var.

Kaplan Uykusu: özellikle akşam uyku saati geldiğinde uykum yok diyen çocuklar için çok uygun bir kitap. Uyumak zorunda değilsin diyerek yatağına yatırıp, hayvanlar üzerinden örnekler vererek uykuya hazırlıyor annesiyle babası çocuğu. Çizimleri de gerçekten çok başarılı.

Merak Ediyorum ve Mutlu İnsanlar: İkisi de tam bir görsel şölen. Sebzeler ve meyvelerle hazırlanan hayvan ve insan figürleri gerçekten çok ilgi çekici. Resimleri uzun uzun incelemelik, çok tatlı. Küçük yaştan itibaren alınıp uzun yıllar okunmalık.

Kırmızı Köpek: Ayşe’ye okumadan önce ilk kendim okuduğumda kitabın bazı bölümlerinden ürkebileceğini düşünüp, uyku öncesi değil de gün içinde okumayı tercih ederim demiştim. Okuduğumda hiç beklediğim gibi bir durum olmadı. Sevgi ve sabırla öfkeli bir köpeğin nasıl iyileştiğini anlatan bu kitap bence Ayşe’nin kalbine dokundu. Kitabın sonu özellikle çok duygusal. Akran zorbalığı ve kötü olarak etiketlenmeye karşı farklı bir bakış açısı kazandırması amacıyla özel olarak çevrilmiş bir kitap aynı zamanda.

İlk 5 kitabın yayınevi KVA Çocuk.

Yeni ve çok sevdiği kitaplarından birkaçı da Pearson Çocuk Kitapları’ndan.

Mucit Gizmo başarısız dahi olsan vazgeçmemeyi, yeniden denemeyi, kendine inanmanın, azmetmenin önemini anlatan bir kitap. Karakter çok tatlı, çizimler çok başarılı.

Meli’nin Çılgın Saçları son haftaların favorisi oldu. Kıvırcık saçlarından bunalıp kuaförde düzleten, sonra kendini tanıyamayan, kardeşi tarafından tepki alınca üzülen ve sonunda yine kıvırcık saçlarıyla kendisj olmayı tercih eden Meli’nin hikayesini anlatıyor. Çok naif, çok tatlı bir hikaye.

Bahar grileşen şehirlere, kapanan parklara gönderme yapan bir kitap. Üç çiçek bir araya gelip tüm şehri nasıl rengarenk ve mis gibi yapabiliyor görüyoruz, yeter ki doğanın var olmasına izin verelim. Her kitaplıkta olmalı diyeceğim bir kitap bu da.

Havuzda Define Avı’nda Baybars’ın uçsuz bucaksız hayal dünyasına giriş yapıyoruz. Oyuncaklarından esinlenerek havuzun altında korsanlarla define avına çıkıyor Baybars. Çok keyifli hem çizimleri hem okuması. Bebek ahtapotlara ulaştıkları an sevgi taşması oluyor sarılıyoruz her seferinde.

Son kitap ise Doğan Egmont’dan. Agnes Tek Boynuzlu Atları Seviyor. Çılgın Hırsız 3’ün karakterleriyle hikayesinin bir bölümü kitaplaştırılmış. Bu kitabı özellikle yazmak istedim çünkü annelerden çocuklarının kitap okumak istemediğine, dikkatlerinin çok cabuk dağıldığına dair mesajlar alıyorum. Bu konuda benim anne olarak tavsiyem çizgi film karakterlerinin olduğu kitaplardan başlamak oluyordu, Doğan Egmont’un o kadar çeşitli bir kitap serisi var ki illa ki seveceği bir kitap bulursunuz diyordum. Bu önerimi bir sohbetimiz esnasında Uzm. klinik Psikolog Cemre Soysal’a da söyledim, kendisi de teyit etti ve çocuklara kitap okumayı sevdirmenin içerikten daha öncelikli olduğunu, ilgisini çeken kitabı okumasına teşvik etmemizi, birkaç kez hatta her akşam bile aynı kitabı okumak isterse serbest bırakmamız gerektiğini ekledi.

Umarım önerilerimizi siz de seversiniz, keyifli okumalar!