Kahvaltıyla güne zinde başlayın
Kahvaltı güne iyi bir başlangıç yapabilmemiz için gereken enerji ve besinleri sağlar. Düzenli olarak kahvaltı yapmak sağlıklı vücut ağırlığını korumaya yardımcı olur. Kahvaltı, öğrenme ve okul performansını desteklediği için özellikle yetersiz beslenme koşullarına sahip çocuklarda ayrı bir önem taşır. Çoğu genç ve çocuk, vücudun uzun süre aç kaldığı uykudan hemen sonra oldukça aktif olur. Sabah kahvaltı yapılmazsa beynin tek enerji kaynağı olan glikoz sağlanamamış olur ve yorgunluk, baş ağrısı, dikkat eksikliği ve algılamada sorunlar görülür. Kahvaltı bir önceki geceden sonraki uzun süreli açlığa son verir, vücudun günlük enerji ihtiyacını karşılamaya destek olur. Kahvaltı yapmadan güne başlamak verimi ve üretkenliği düşürür. Kahvaltıyı atlayan çocukların problem çözme becerileri azalır; düzenli kahvaltı alışkanlığı olanlarda ise okul başarısı artar, öğrenme ve anımsamayı içine alan birçok bilişsel işlev olumlu yönde etkilenir.

Çocukların kahvaltı alışkanlığı kazanması için neler yapılabilir?
Çocukların kahvaltıyı atlama nedenlerine bakıldığında en çok aile ile birlikte kahvaltı yapma alışkanlığı olmaması ve sabah uyanamama-vakit bulamama ile karşılaşılıyor. Çocuklar 3 yaşından itibaren anne ve babayı rol model almaya başlar, söylenenden çok davranışları tekrar eder. Bu nedenle çocuğunuza kahvaltı etmesini öğütlemek yerine onunla birlikte kahvaltı etmeniz alışkanlık kazanmasında faydalı olabilir.

Aileler biraz daha erken kalkıp çocuklarıyla birlikte kahvaltı hazırlamayı deneyebilir, çünkü çocuklar kendi hazırladıkları yemekleri yemekten keyif alır. Çocuklarla birlikte farklı tarifler denemek de yine çocukları kahvaltı yapmaya teşvik edebilir.

İdeal bir kahvaltıda neler olmalı?
İdeal bir kahvaltı çocukların ihtiyacı olan günlük enerjinin bir kısmını karşılamalıdır. Yumurta, süt ve süt ürünleri, tam tahıllı ekmek, mevsim sebze ve meyvelerinden ve arada taze sıkılmış meyve-sebze sularından oluşan bir örüntü yeterli ve dengeli bir kahvaltıya örnek gösterilebilir. Yeterli ve dengeli bir kahvaltı çocuğun ihtiyacı olan makro ve mikro besin öğeleri (karbonhidrat, protein, yağ, kalsiyum, demir, vitaminler) ihtiyacını karşılamaya destek olur.

Eğer çocuğunuza okulda kahvaltı veriliyor ise öğretmenlerin denetiminde bu önemli öğünü düzenli tüketmesi sağlanmalı, zorlama ve cezalandırma yapılmamalıdır.

Örnek bir kahvaltı menüsü şu besinlerden oluşabilir:

• Bir bardak süt, bir ince dilim beyaz peynir, 5-6 adet zeytin, bol domates, salatalık, yeşillik ve 1-2 dilim tam tahıllı ekmek.
• Bir bardak süt, bir yumurta, 5-6 adet zeytin, bir dilim reçelli ekmek ve bir adet mandalina.
• Bir bardak süt, fındık-fıstık ezmeli iki dilim tam tahıllı ekmek, 1-2 adet mandalina ya da 1 elma.
• Bir bardak taze sıkılmış meyve suyu, tahin-pekmez, 2 adet ceviz, iki dilim tam tahıllı ekmek, 1 adet armut

Kahvaltı etmemek enerji ve motivasyonu düşürüyor

Sağlıklı beslenmenin ilk adımı, güne kahvaltı ile başlamaktır. Kahvaltı uzun süren açlık sonrasında düşen kan şekeri seviyesini yükselterek, güne zinde ve enerjik başlamayı sağlar. Kahvaltı ayrıca konsantrasyonu artırırken, sabah şeker düşmesine bağlı yaşanabilecek gerginlik, sinirlilik, uyku hali gibi yaşam kalitesini olumsuz etkileyecek durumların yaşanmasını önler.Özellikle bütün besin gruplarının yer aldığı Türk kahvaltısı, sağlıklı bir yaşam için vazgeçilmezdir.

Kendinize sağlıklı besinlerden oluşan bir kahvaltı düzeni oluşturun

Doğru bir beslenme planlaması için kahvaltıda ne yenildiğinin önemi büyüktür. Özellikle öğrenciler ve çalışan kişilerin öncelikle tercihi pratik olması bakımından poğaça, açma, simit gibi yağ ve karbonhidrat içeriği yüksek besinlerdir. Bu tür tercihler sıklaştığında beraberinde kilo alımını, mide rahatsızlıklarını beraberinde getirecektir.

Sabahları patates kızartması ve börek yemeyi sevenler dikkat!

Sağlıklı bir kahvaltının olmazsa olmazları peynir, yumurta ve ekmektir. Ekmek çeşidi olarak çavdar, kepek, tam buğday gibi posa içeriği yüksek ekmekler tercih edilirken, peynirde yağlı ve tuzlu çeşitlerinden kaçınılmalıdır. Tost, peynirli omlet, melemen gibi sağlıklı seçimler kahvaltı sofralarını çeşitlendirmede tercih edilirken, patates kızartması ve börekten uzak durulmalıdır. Bunlar gereksiz kalori alımına ve vücut yağlanmasına neden olarak pek çok hastalığa davetiye çıkarabilir. Mevsimine uygun olarak kahvaltıya eklenecek söğüş ( domates, salatalık, maydanoz, biber ) içerdiği C vitamini sayesinde demir emilimin artıracağından, sofralarda eksik edilmemelidir.

Hazır meyve sularını tercih etmemek daha doğru

Kahvaltı da içecek olarak çay, bitki çayı, sütlü kahve, süt sağlıklı seçimler arasında sayılabilir. Hazır veya taze sıkılmış meyve suları içerdiği yüksek şeker sebebiyle uzak durulması gereken bir gruptur. Kahvaltılarda özellikle kış günlerinde hastalıklardan korunmak amacıyla tercih edilen meyve suyu yerine, meyvenin kendisi tüketilmelidir.

Çocuklarınızın ekmeğine çikolata yerine tahin pekmez sürün

Özellikle çocukların çok sevdiği çikolatalı ekmekler yerine, pekmez, bal ve ev yapımı reçeller sağlıklı kahvaltılar için çok daha uygundur. Kış aylarının olmazsa olmazı tahin pekmez de sabah kahvaltıları için hem sağlıklı hem de lezzetli bir seçenektir.

Sabahları aç olmuyorum diyorsanız…

Sağlıklı bir kahvaltıyla güne başlamak, gün içerisinde iştah kontrolü açısından çok faydalıdır. Kahvaltı yapmayan kişilerde iştah öğleden sonra artmaya başlayarak, akşam önüne geçilmez bir hale gelir. Özellikle akşam yemeğinden sonra tatlı ihtiyacı, doymama hissi ve gece yatana kadar bir şeyler yeme isteği artar. Gece artan tüketim sabah kalkıldığında iştahsızlığı beraberinde getireceğinden, kahvaltı ihtiyacını ortadan kaldırır. Sabah aç uyanmıyorum, canım kahvaltı istemiyor, gibi söylemler, gece yemelerinin bir sonucu olarak karşımıza çıkar. Sabah kahvaltı yapmama, gece çok yemek yeme kısır döngüsü uzun sürdüğünde kilo alımı kaçınılmaz olur. Kısır döngüden kurtularak kilo kontrolü sağlamanın en kolay yolu ise güne sağlıklı bir kahvaltıyla başlamaktır.

Sürekli kahvaltılık gevrek tüketmek sizi formda tutmaz

Sağlıklı bir kahvaltının protein içeriği yüksek olmalıdır. İçerisinde şeker ilavesi olan kahvaltı gevrekleri, kısa bir süre sonra açlık hissi ve tatlı ihtiyacını beraberinde getireceğinden çok sık tüketilmemelidir. Zorunlu durumlarda, yulaf, kuru meyve (1 porsiyon), süt veya yoğurt ile hazırlanan karışım tercih edilmelidir. Geç kalıyorum evde kahvaltı yapamıyorum bu sebeple bu karışımı tercih ediyorum diyenler için, evde hazırlayarak yanınıza aldığımız sandviçler sağlıklı bir kahvaltı için çok daha uygun olacaktır.