Taramalar durdurulmuştu
Ülkemizde her yıl yaklaşık 18 bin kadına meme kanseri tanısı konuyor. Hastalık, “memede elle hissedilen sertlik ya da kitle, iki meme arasında ortaya çıkan görüntü farklılığı, meme başında ya da ciltte içe doğru çekilme, memede kızarıklık, yara, çatlama, meme cildinde portakal kabuğuna benzer görünüm, meme başında şekil ve yön değişikliği, meme başında akıntı ya da koltuk altında sertlik ve şişlik” gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Bu belirtilerin çok erken fark edilebilmesi için de kadınların her ay düzenli olarak elle meme ve koltuk altı kontrolü yapmasının hayati öneme sahip olduğunu kaydeden Doç. Dr. Didem Öncel Yakar, “Herhangi bir değişiklik fark ettiklerinde en kısa sürede doktora başvurmaları gerekiyor” diyor. Normal süreçte hekimler muayenede hasta öyküsünün ardından mamografi ve ultrason gibi tetkikler ya da biyopsi ile tanıyı koyuyor. Ancak içinde bulunduğumuz pandemi sürecinde Covid-19 bulaşma riski nedeniyle pek çok kadının rutin muayenelerini, kanser taramalarını ve ameliyatlarını ertelediğini ifade eden Doç. Dr. Didem Öncel Yakar, şöyle devam ediyor: “Covid-19 pandemisi sürecinde rutin taramalara ara verilmiş olması, bazı kadınlarda erken tanı imkanını ellerinden alırken, halen tedavi altında olan bir grup hastanın da tedavisinde gecikmeye neden oldu. İngiltere’den yeni yayınlanan bir çalışmada, istatistiksel modelleme ile meme kanseri dahil bir grup hastalığa bağlı 5 yıllık hayat beklentisinde yüzde 5 ile 16 oranında bir azalma öngörüldüğü bildirilmiştir.”

Yıllık tetkikleri aksatmayın
Sağlık Bakanlığı genelgesi ile Haziran ayından itibaren rutin poliklinik muayenelerin ve planlı cerrahi girişimlerin başladığını belirten Doç. Dr. Didem Öncel Yakar, “Rutin taramanın bir dönem ertelenmesinin bir grup kadının tarama, muayene ve mamografi çekimlerini tamamen atlamasına yol açacağı endişesi bulunuyor. Mamografi gibi yıllık tetkiklerin aksatılmaması gerekiyor. Covid-19 hastalığının riskleri ile rutin aşılama, tarama ve muayenelerin ertelenmesinin getirebileceği riskler her hasta için ayrı değerlendirilmeli, genellemeler yerine kişiye özel yönlendirme yapılmalıdır” diyor.

40 yaş sonrası her yıl muayene
Memeleriyle ilgili hiçbir şikayeti olmasa da her kadının 20-40 yaş arasında üç yılda bir, 40 yaşından sonra da yılda bir klinik meme muayenesi için bir genel cerraha başvurması gerekiyor. Muayenede uzman hekimin gerek görmesi halinde görüntüleme yöntemleri de kullanılıyor. Teknolojik gelişmelere ve özellikle tarama mamografisinin yaygın kullanımına paralel olarak elle hissedilmediği halde görüntüleme yöntemleri ile saptanabilen meme kanseri olgularında belirgin bir artış olduğuna işaret eden Doç. Dr. Didem Öncel Yakar, “Meme kanseri gibi erken tanısı ile tedavisinde yüz güldürücü sonuç almanın mümkün olduğu bir hastalıkta taramaların ihmal edilmemesi gerekiyor. Kadınlarımız bu konuda ne kadar bilinçlenirse meme kanserinin de hayata mal olan bir hastalık olmaktan çıkması o kadar kolay olur” diye konuşuyor.

İdrar yolu enfeksiyonu

İdrar yolu enfeksiyonları, idrarı mesaneden dışarı taşıyan kanalın erkeklere göre daha kısa olması nedeniyle kadınlarda daha sık görülüyor. Havuz ve denize sıkça girilmesi nedeniyle bakterilere daha çok maruz kalınması sonucu yaz aylarında görülme sıklığı daha da artıyor. İdrar yolu enfeksiyonunun en tipik belirtileri, idrar sırasında veya sonrasında ortaya çıkan yanma hissi. Sık idrara çıkma isteği, karın alt bölgesinde ağrı ve rahatsızlık hissi, karında şişlik, bulanık ve kokulu idrar da diğer belirtilerini oluşturuyor. Tanı konulması ve tedavisi kolay olmakla birlikte, eğer ihmal edilirse ciddi böbrek enfeksiyonlarına neden olabiliyor.

Nasıl korunmalı?

• Bol bol su içmeyi ihmal etmeyin.
• İdrarınızı kesinlikle tutmayın.
• Tuvalet sonrası temizliği önden arkaya doğru yapmaya özen gösterin.
• Hijyeninden emin olmadığımız havuza girmeyin. Ayrıca havuza nispeten daha tenha olan sabah erken saatlerde girmeniz enfeksiyon riskini azaltacaktır.

Vajinal mantar enfeksiyonu

Mantar enfeksiyonlarının yaz aylarında daha sık görülmesinin nedeni mantarın sıcak, nemli, ıslak, terli ve kapalı vücut bölgelerini sevmesi. Havaların ısınmasıyla birlikte bu şartlar mantarlar için fazlasıyla sağlanmış oluyor. Havuz suyundaki klorun vücuttaki yararlı bakterileri öldürmesi sonucu mantar hücrelerinin aktif hale gelmesi ve ıslak mayo ile durmak mantar enfeksiyonunun en önemli sorumlularından. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Gülfem Şişmanoğlu bunun sonucunda aşırı kaşıntı, genital bölgede batma, yanma, idrar yaparken yanma, akıntı gibi yakınmaların geliştiğini belirterek, “Bazı hastalarda da cinsel ilişki sırasında yanma ve acıma hissi de oluşabiliyor” diyor.

Nasıl korunmalı?

• Havuz yerine denizi tercih edin.
• Deniz kenarında ıslak mayo ile uzun süre kalmayın.
• Dar kıyafetler ( dar şortlar, pantolonlar ) giymekten kaçının. Terletmeyen, kolay hava alan kıyafetleri tercih edin.
• Sıcak nedeniyle nemi artıracağı için naylon yerine pamuklu iç çamaşırını tercih edin. İç çamaşırlarınızı 60 derecede yıkayıp, ütüleyin. Sabah ve akşam iç çamaşırınızı mutlaka değiştirin.
• Günlük tuvaletin ardından genital bölgenizi suyla temizledikten sonra bir peçeteyle çok iyice kurulayın.
• Mümkün olduğunca günlük ped kullanmamaya özen gösterin. Kullanmanız gerektiğinde yüzde 100 pamuklu olanlarını tercih edin ve sık sık değiştirin. Adet döneminizde kullandığınız vajinal tampon ve pedleri sık aralarla değiştirmeyi de unutmayın.

Bakteriyel Vajinozis

Bakteriyel vajinozis; vajinada doğal olarak bulunan ve laktobasil adı verilen yararlı bakterilerin azalması nedeniyle vajinal PH’ın bazik yöne kayması sonucu oluşan enfeksiyonlardan biri. Hijyenik olmayan umumi tuvaletlerden gardnerella vajinalis isimli mikrobun bulaşması nedeniyle gelişebildiği gibi, havuzdaki klorun vajinanın ph değerini değiştirmesine bağlı olarak da ortaya çıkabiliyor. Genellikle kötü kokulu grimsi akıntı ve kaşıntıyla kendini gösteriyor. Özellikle adet döneminde ve cinsel ilişkiden sonra koku daha da belirginleşiyor.

Nasıl korunmalı?

• Havuza girmeden önce ve havuzdan çıktıktan hemen sonra idrarınızı yapın ve duş alın.
• Klozete oturmadan sifonu çekin, klozet üzerine tek kullanımlık kağıt yerleştirin.
• Tuvalet sonrasında önden arkaya, yani vajinadan anüse doğru temizlik yapın.
• Adet döneminde tamponla denize girebilirsiniz. Ancak denizden çıkar çıkmaz tamponunuzu değiştirin. Adet döneminizde tamponla da olsa havuza girmeyin.

Trikomonas enfeksiyonları

Trikomonas, çoğunlukla cinsel yolla bulaşan bir parazit. Uygun koşullarda dış ortamda birkaç saat canlı kalabilmesi nedeniyle havuzlardan, hamam ile saunalardan ve havlulardan da bulaşabiliyor. Kötü kokulu, sarı-yeşilimsi köpüklü bol vajinal akıntısı ile vajinada kaşıntı en sık görülen belirtisi. Bunun yanı sıra cinsel ilişkide yanma, batma ve acı gibi sorunlar da gelişebiliyor.

Nasıl korunmalı?

• En etkin korunma yöntemi kondom (prezervatif) kullanmak.
• Ortak kullanıma açık tuvaletlerde dikkatli olun.
• İç çamaşırı ve havlu gibi özel eşyalarınızı başkalarıyla paylaşmayın.
• Temizliğinden emin olmadığınız havuzlara girmeyin.