Öksürük ya da hapşırma ile büyük damlacıklar şeklinde virüs yayılımına neden olur
İnfluenza enfeksiyonu geçiren hastaların solunum yolları bol miktarda virüs içerir. Bunun sonucunda hastalar, öksürük ya da hapşırma ile büyük damlacıklar şeklinde virüs yayılımına neden olur. Damlacıklar havada asılı kalamadığı için bu yolla bulaşma, yakın temas gerektirir. Havada asılı kalan küçük parçacıklar daha uzak mesafelere gidebilir. Kirlenmiş yüzeylerle temas da bir başka bulaş yoludur. Bir çalışmada, öksürme, hapşırma olmadan nefes alıp vermekle de hastalığın bulaşabileceği gösterilmiştir. İnfluenzanın kuluçka süresi 1 ile 4 gün arasında değişmektedir. Hastaların virüs yaymaya başlaması, belirtilerin görülmesinden 24-48 saat öncesinde olur. Kuluçka süresinin ardından ani ortaya çıkan ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve halsizlik görülür. Daha sonra öksürük, boğaz ağrısı, burun akıntısı gibi solunum yolu şikayetleri de eşlik etmeye başlar.

İnfluenza vakaları genellikle 2-5 gün içinde düzelmekte
Yaşlı hastalarda ve küçük çocuklarda belirtiler genel olarak daha siliktir. Boğaz ve kas ağrıları ile ateş gibi tipik belirtiler gözlenmezken; iştahsızlık, halsizlik ve güçsüzlük daha belirgindir. Kan tahlilleri genellikle tanıya yardımcı değildir. Burun veya boğazdan alınan sürüntü ile test yapılır. İnfluenza vakaları genellikle 2-5 gün içinde düzelmektedir. Bazı hastalarda öksürük, halsizlik ve yorgunluk belirtileri birkaç hafta devam edebilir. Zatürre özellikle risk faktörü taşıyan kişilerde en sık görülen yan etki iken; kalp, kas ve merkezi sinir sistemi ile ilgili şikayetler de gözlenebilir.

Çocuklarda influenza için yüksek risk oluşturan durumlar: 

• 5 yaş altında olmak
• Kronik hastalıklar
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalığı olmak ve ilaç tedavisi almak
• Solunum fonksiyonlarını bozan durumlar
• Uzun süre aspirin tedavisi almak zorunda olmak
• Kronik bakım merkezinde yaşamak

Hastalık süresince kalabalık ortamlardan uzak durulması gerekiyor
Hastaneye yatışı gerektiren ağır hastalığı olan, alt solunum yolu enfeksiyonu bulunan ve yan etki gelişmesi açısından yüksek riskli olan hastalara antiviral tedavi başlanmalıdır. Tedavide kullanılabilen üç sınıf antiviral mevcuttur. Hastalığın yayılmasını önlemek için influenza tanısı konulan ayaktan hastalar şikayetleri düzelinceye kadar evde kalmalı, okuldan, işyerinden ve kalabalık ortamlardan uzak tutulmalıdır.

Özellikle riskli gruplara aşı yapılması büyük önem taşıyor
Grip enfeksiyonundan korunmanın en önemli ve etkili yollarından biri aşılanmadır. Grip aşısı içeriğindeki bir maddeye karşı alerjisi olmayan herkese uygulanabilir. Grip aşısı griple ilişkili yan etkilerin gelişmesi yüksek riskli kişilere özellikle yapılmalıdır. En öncelikli grup; hamileler ve yeni doğum yapanlar, 5 yaşından küçük çocuklar, 65 yaş kişiler, huzurevleri ve diğer uzun süreli bakım tesislerinde konaklayanlardır. 6 ay-8 yaş arası çocuklarda ilk kez aşılama yapılıyorsa, en az 1 ay ara ile 2 doz influenza aşısı şeklinde uygulanmalıdır.  9 yaş üzerindeki tüm çocuklar ve 6 ay-8 yaş arası daha önce aşılanmış olan çocuklar için tek doz aşı yapılması yeterlidir.

Güçlü bağışıklık ile sağlıklı çocuklar 
Çocuklarda bağışıklık sistemini güçlendirici bazı önlemler, hastalıklara karşı önlem niteliği taşıdığı gibi influenza seyrini de hafifletebilmektedir. Bu tedbirler şöyle sıralanmaktadır:

• Çocuklara düzenli ve sık el yıkama alışkanlığı kazandırın.
• Çocukların sağlıklı ve dengeli beslenmelerine özen gösterin.
• Salgın zamanlarında çocukları okula gönderirken tedbirli olun.
• Bol sıvı tüketimini çocuklarda alışkanlık haline getirin.
• Çocukların uyku düzenine dikkat edin.
• Sigara içilen ortamda çocukların bulunmasını önleyin.
• Mevsiminde bol meyve ve sebze tüketimini çocuklarda alışkanlık haline getirin.
• Çocuklar için vitamin ve mineral açısından zengin bir beslenme programı uygulayın.
• Çocuğunuzun beslenmesinde yoğurt ve kefir gibi probiyotik ve prebiyotik içerikli gıdalara yer verin.
• Çocuğunuza eylül ve şubat ayları arasında grip aşısı yaptırın.

Domuz gribi A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Bu virüse “domuz gribi” denmesinin sebebi, domuzlarda görülen grip virüslerine çok benzemesidir. Domuz gribi virüsü insan, domuz ve kuş virüslerinin bir karışımıdır. Domuz gribi, mevsimsel griple aynı şekilde bulaşır. Grip virüsleri insandan insana öksürük ve hapşırma yoluyla bulaşır. Grip virüsü bulaşan bir yere dokunulduktan sonra, eller ağız ya da buruna götürüldüğünde de hastalık bulaşabilir. Bu yüzden elleri yıkamak en temel korunma yöntemi. Peki, ama neden herkes grip? Gripten korunmak için ne yapmak gerekiyor? Aşı gripten ne kadar koruyor? Liv Hospital Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Görevlisi Yrd. Doç. Dr. Zehra Çağla Karakoç Influenza ile ilgili merak edilenleri anlattı.

Belirtileri dikkate alın

Domuz gribinin belirtileri tıpkı mevsimsel grip gibidir.

• Ateş, üşüme-titreme
• Öksürük
• Boğaz ağrısı, burun akıntısı, kas ağrıları, baş ağrısı,
• Kırgınlık,
• Halsizlik
• Bulantı
• İshal gibi şikayetler olabilir.

Ayırım laboratuvar olarak PCR testleri ile yapılarak konulabilir. Domuz gribi hafiften-ağır hastalık tablosuna kadar değişen bir klinikle seyredebilir. Ancak gebeler, çocuklar ve kronik hastalığı olan kişiler yüksek risk taşır. Grip virüsü her yıl değişime uğrar. Bu nedenle grip aşının da her yıl tekrarlanması gerekir.

Antibiyotikler etkisizdir

Domuz gribinde risk gruplarında ölüm riski artar. Özellikle yaşlılar, gebeler, küçük çocuklar, morbid obezler, kronik hastalığı (astım, kalp hastalığı, diyabet, böbrek hastalığı, kanser hastaları…) olanların risk faktörü yüksektir. Risk grubunda olanların grip şikayetlerinin başlaması durumunda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurarak destek almaları gerekir.Bu hasta gruplarında antiviral tedavi dediğimiz ilaç tedavisi, şikayetler başladıktan sonraki 48 saat içinde etkindir. Geç başlanması durumunda etkisiz kalır. Antibiyotikler domuz gribinde etkisizdir.

Elleri yıkamak en temel korunma yöntemi

Öksürük ve hapşırma yoluyla, hasta kişinin tükürük zerrecikleri havaya yayılarak sandalye, masa gibi yüzeylere bulaşabilir. Kişi virüsün bulaştığı bir yere dokunduktan sonra ellerini ağzına, gözlerine veya burnuna sürerse virüs bulaşabilir. Bu yüzeylerde virüsün ne kadar süreyle canlı kalabileceğini etkileyen ısı, nem oranı, yüzey niteliği gibi pek çok faktör söz konusudur. Hasta kişinin temasının olduğu bu yüzeylere dokunulmamalı, herhangi bir sebeple dokunulduysa eller yıkanmalıdır. Domuz gribi ve mevsimsel gripten korunmada genel hijyen kurallarına uyum önemlidir; yani öksürme ve hapşırma sonrası ellerin su ve sabunla iyice yıkanması veya alkol içeren el antiseptikleri kullanılması, hasta kişilerle temas durumunda maske kullanılması ve ellerin yıkanması, hasta kişinin bulunduğu ortamın sık sık havalandırılması gereklidir.

Bunları unutmayın

• Her yıl grip aşınızı yaptırmayı unutmayın.
• İlaç kararını doktor vermelidir.
• Genel hijyen kurallarına uyma ve el yıkama hastalıktan korunmada çok önemlidir.

Doğal beslenmek, bol sıvı tüketmek, dinlenmek; iyileşmek için önemlidir.