İSHAL
Hijyeni yeterli olmayan deniz veya havuza girmek ishalin yaz aylarındaki en önemli nedenlerinden birini oluşturuyor. İshalde gereksiz yere kullanılan antibiyotik fayda yerine zarar veriyor, ishalin süresini daha da artırıyor. Bu nedenle hekimin önerisi olmadan antibiyotikten kaçının. İshal sırasında çocuğunuz anne sütüyle besleniyorsa emzirmeye kesinlikle ara vermeyin, aksine artırın; 6 aydan büyük çocuğunuzun sık sık sıvı almasını, bol su içmesini sağlayın. Evde hazırlanmış ayran, muz, elma suyu gibi çeşitli meyveleri ve sularını tükettirin. İshal sırasında kesinlikle şekerli, yağlı, yüksek kalorili besinler ve inek sütü vermeyin.

Alınacak önlemler
İshalden korunmak için çocuğunuzun yemek öncesi ve tuvalet sonrası ellerini yıkamasını ve kurutmasını sağlayın. Küçük bebekleri havuza sokmayın, büyük çocuklara havuz suyunu yutmamaları gerektiğini öğretin. Yaz aylarında besinleri buzdolabında bekletin. Çiğ sebze ve et kesmek için kullanılan tahta ve bıçakları ayrı tutun. Meyvelerin kabuğunu soyun. Soyulmadan tüketilen meyve ve sebzeleri 20 dakika sirkeli veya tuzlu suda bekletip sonra temiz su ile tekrar duruladıktan sonra yedirin.

DIŞ KULAK YOLU İLTİHABI
Kulakta yabancı bir cisim ya da temizleme ve kaşınma sonrası kulak kanalı derisinin hasarı nedeniyle oluşuyor. Nemli durumlarda, yüzücülerde daha sık görülüyor. Ağrı çok yoğunsa ağrı kesici verip, akıntıyı emmesi için kulağına pamuklu bir bez koyun; doktora başvurun. Doktorun vereceği antibiyotikli damla yaklaşık üç gün içerisinde hastalığı tedavi ediyor.

Alınacak önlemler
Kulağını temizlemek için pamuklu çubuklar sokmayın, iltihap temizlenene kadar kulağına su kaçmamasına özen gösterin, doktor önermedikçe kulak damlası kullanmayın, tekrarlayan dış kulak yolu iltihabı varsa yüzerken kulak tıkacı kullanmayıp suda kalma zamanını kısıtlayın ve bir seferde 30 dakikayı aşmamasına dikkat edin.

GÖZ ENFEKSİYONU
Göz enfeksiyonu viral veya bakteriyel kaynaklı olabiliyor. Yabancı cisim ya da kimyasalların yol açtığı hasarlar ve alerjik reaksiyon sonucunda da enfeksiyon oluşabiliyor. Çocuğunuzun gözlerinde kaşıntı, hassasiyet, sulanma ve kızarıklık, ışığa karşı duyarlılık ve uykudan sonra kirpiklerin yapışmasına neden olan iltihabi akıntı varsa göz enfeksiyonu (konjonktivit) olduğuna işaret ediyor.

Alınacak önlemler
Çocuğunuzun ellerini temiz tutması gerektiğini anlatın, gözlerini kaşınmasını engelleyin. Havlusunu ayrı tutun. Ayrıca denize ya da havuza girerken yüzücü gözlüğü takmasını sağlayın.

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU
İdrar yolu enfeksiyonu çoğunlukla bakteriyel nedenlere bağlı olarak gelişiyor. Temiz olmayan havuzlar ve denizler en önemli nedeni. Kız çocuklarda görülme riski daha fazla. Çocuğunuz idrar yaparken ağlıyorsa; karın ağrısı ve iştahsızlık varsa; kötü kokulu veya kırmızı renkli idrar yapıyorsa idrar yolu enfeksiyonu olabileceğinden hekime başvurmalısınız.

Alınacak önlemler
İdrar yolu enfeksiyonunu önlemek için hijyeni kötü olan sulara veya hijyeninden emin olmadığınız havuza çocuklarınızı sokmayın, kız çocukların cinsel bölge temizliğini önden arkaya doğru yapmalarını öğretin, bebeğinizin bezini sık sık temizleyin ve değiştirin.

HEPATİT A
Hepatit A virüsünün bulaşması sonucu ortaya çıkan bir karaciğer enfeksiyonu olan Hepatit A, çoğunlukla dışkı ile kirlenmiş, bu mikrobu taşıyan su ve gıdalarla bulaşıyor. Virüsle temas ettikten ortalama 30 gün sonra halsizlik, yorgunluk, iştah kaybı, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, kilo kaybı, ateş, gözlerde ve ciltte sararma, koyu renkli (çay rengi) idrar, çamur gibi veya beyazımsı kaka görülüyor.

Alınacak önlemler
Çocuğunuzu Hepatit A’dan korumak için genel temizlik kurallarına uymalı, ellerini su ve sabunla yıkamasını sağlamalı, temiz olduğuna inandığınız ve iyice pişmiş yiyecekleri tükettirmeli, temiz suları kullanmalı, çöpleri ağzı açık bırakmamalı ve temiz sularda havuza veya denize girmesine dikkat etmelisiniz. Hepatit A’dan korunmanın en iyi ve en önemli yöntemi bebeğinizin ve çocuğunuzun aşılarının yapılı olması.

İdrar yolu enfeksiyonu her zaman klinik bulgu vermediği için bebeklerde ilk yaşta bir defa idrar tetkiki yapılması öneriliyor.  Kontrol için olduğunda genellikle torba içine alınan idrar değerlendiriliyor. Şüpheli durumlarda sondayla ya da suprapubik idrar örneği bir enjektör yardımıyla mesaneye girilerek alınıyor.  On aylıkken Dora’nın idrar tetkikinde enfeksiyon saptamıştım. O dönemde yüzme dersine de gittiği için havuz kaynaklı olduğunu düşünmüştüm. İdrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda anatomik bir bozukluk olup olmadığını kontrol etmek için ultrasonografi ile değerlendirmek gerekiyor. Tetkikleri normal çıktı ama sonra birkaç kez daha torbayla alınan idrarında enfeksiyon bulguları vardı. Sonraları şüphelendiğimde sondayla idrar kültürü alıp aslında idrar yolu enfeksiyonu geçirmediğini, havuz yüzünden yaşadığı vajinitin torbayla alınan idrarda enfeksiyon varmış gibi bulgu verdiğini fark ettim. Sadece bir kremle tedavi oldu ve gereksiz tere antibiyotik kullanmadı. Geçen hafta bu durumu poliklinikte yaşadım. Beş yaşında kız çocuğu iki yıldır idrar yolu enfeksiyonu nedeniyle takip edilmekteydi. Büyük bir araştırma hastanesinde tüm tetkikleri yapılmış ama nedeni saptanamamış. İdrar tetkiklerinde enfeksiyon bulgularına rastlanıyor ama kültürlerde üreme olmuyormuş. Aileyi ikna ederek sonda ile idrar aldım, enfeksiyon yoktu. Vajinit tedavisiyle tamamen normale döndü.  Babanın rahatlaması mutluluk vericiydi. Her hastalıkta olduğu gibi doğru tanının ne kadar önemli olduğu bir kez daha gördüm.

İdrar yolu enfeksiyonunda en sık rastlanan etkenler bağırsak bakterileridir. Bulaşma çoğunlukla aşağıdan yukarıya doğru, yani üretradan giren mikropları yukarı doğru bulaşması ile olur. Kız çocuklarında kakanın üretra ağzına bulaşmasının daha kolay olması daha sık enfeksiyon geçirmelerine sebep olur.

İdrar yolu enfeksiyonu yenidoğan bebeklerde aktivitede azalma, ateş veya düşük vücut ısısı gibi bulguları ile seyredebilir. Uzayan sarılık, beslenme bozukluğu ve tartı alamama sorunu olan bebeklerde idrar tetkiki yapılmalıdır. Süt çocuklarında idrar yolu enfeksiyonu hiç belirti vermeden ya da huzursuzluk, solukluk, iştahsızlık, kusma gibi genel belirtilerle seyredebilir. İdrar rengi ve kokusunda değişiklikler olabilir. Sık sık ve az miktarda, ağrılı idrar yapma görülebilir. Daha önce işeme sorunu olmayan bir çocukta ortaya çıkan sıkışma, gündüz ya da gece altını ıslatma idrar yolu enfeksiyonu akla getirmelidir. İdrar yolu enfeksiyonunda kesin tanı koymak için idrarın mikroskopla değerlendirilmesi ve kültür yapılması gereklidir. Tam idrar analizinde mikroskopla her sahada 5 ‘den fazla lokosit ve mikroorganizmalar görünmesi idrar yolu enfeksiyonu düşündürür ancak kesin tanı için yetersizdir. İdrar yolu enfeksiyonunda kesin tanı idrar kültürü ile konur. İdrar kültürü, enfeksiyona yol açan mikroorganizmanın özel bir besi yerinde üretilmesidir. İdrar da üreyen mikroorganizmaya etkili olacak antibiyotiği belirlemek için çok önemli bir yöntemdir. Ancak doğru teknik ile ve steril koşullarda alınmamış bir idrar kültürü yanıltıcı olabilir. Genellikle plastik torba kullanılır. Ancak kuşkulu durumlarda sonda ile ya da suprapubik aspirasyon ile idrar alma gibi diğer yöntemlerin kullanılması gerekebilir.

Tedavinin amacı enfeksiyonu yok etmek, idrar yolu enfeksiyonu riski olabilecek anatomik ya da işlevsel bozuklukları belirleyip düzeltmek, tekrarlamaları önlemek ve böbrek işlevini korumaktır. İdrar yolu enfeksiyonuna neden olan mikropların yok edilmesi için antibiyotik tedavisi yapılır. Ve uygun antibiyotik tedavisi ile birçok hasta hızlı ve tam olarak iyileşir. Geciken tedavi böbrek hasarı gelişmesi riskini artırır. İdrar kültürü sonucunun kesinleşmesi birkaç gün sürebileceğinden idrar yolu enfeksiyonu düşünülen küçük çocuklarda, anatomik bozukluk ve tekrarlayan idrar yolu öyküsü olanlarda kültür kesinleşene kadar tedavi başlanması önerilir. Tedavinin süresi 7-14 gündür,  tedavi başlanan hastada genellikle 48 saat içinde iyileşme gözlenir. Tedavi tamamlandıktan 2-3 gün sonra idrar incelemesi ve kültürü tekrar edilir. Kronik böbrek yetmezliği hastası olan, diyaliz yapılması gereken çocukları gördükçe idrar yolu enfeksiyonuna daha fazla önem verilmesi gerektiğini düşünüyorum.