Güneş lekeleri (Melazma) neden olur?
Güneş lekeleri ya da tıp dilindeki ifadesi ile melazma, adından da anlaşılacağı üzere güneşten gelen ışınların zararlı etkileri sonucu kişilerin ciltlerinde ortaya çıkan özellikle açık kahverengi ve koyu kahverengi görünümlü lekelenmelerdir. Güneş lekelerinin ortaya çıkmasındaki en önemli etken güneş olmakla beraber, kişinin vücudundaki hormonlara ilişkin birtakım değişimler ve metabolizmasında yaşanan süreçler de güneş lekelenmelerine sebebiyet verebilmektedir. Kadınların vücudunda hamilelik ve doğum kontrol hapı kullanımı hormonların işleyişini değiştiren belirgin faktörlerdir. Güneş ışınlarına özellikle gebelik sürecinde ya da doğum kontrol haplarının kullanımı sırasında bilinçsiz ve aşırı maruz kalınması hormonların etkileri ile birleşerek güneş lekelerinin oluşumunda tetikleyici olabilmektedir. Güneş lekelerinin oluşumuna yol açan bir diğer etken olan metabolizma süreçleri ile kastedilen ise yaşlanma gibi zamanın etkileri sonucu kişinin hücrelerinde yaşanan değişimlerin güneş ışınlarına maruz kalan cilt üzerinde yaşlılık faktörüne bağlı güneş lekeleri oluşturabilmesidir. Temel sebep kişiden kişiye değişmekle birlikte güneş lekeleri, doğuştan olmayan ama cilde rengini veren melanin pigmentinin belli bir bölgede normalden ve olması gerekenden daha çok toplanması sonucu oluşan bir cilt problemi olmaktadır.

Güneş lekelenmeleri için nasıl önlemler alınmalı?
Güneşin zararlı etkilerinin arasında; güneş yanıkları, güneş lekeleri, güneşe bağlı ilerleyen yaşlarda görülen deri kanserleri ve yaşlılık lekeleri diye adlandırılan prekanseröz lezyonlar artık daha sık görülmektedir. Ozon tabakasının incelmesiyle birlikte güneş ışınları sadece yazın değil, kış mevsiminde bile zarar verecek düzeylerde yeryüzüne ulaşmaktadır. Güneş ışınlarının direkt ve anlık etkileri olduğu gibi dolaylı ve uzun süreli etkileri de bulunmaktadır.

11.00 – 16.00 saatleri arasında güneşten kaçının
Güneşten korunmada aslında ilk önlem teması kesmektir. Güneş ışınlarının yeryüzüne dik olarak geldiği 11.00 – 16.00 saatleri arasında dışarı çıkılmamalı, çıkılmak zorundaysa güneş ışınlarıyla teması mümkün olduğunca engelleyecek kıyafetler tercih edilmelidir. D vitamini sentezi için sağlıklı güneşlenme yapılması çok önemli ama bunun dışında kişiler güneşten kaçınmalıdır.

Giysi seçimi önem taşıyor
Güneşten kaçınmanın mümkün olmadığı noktada kıyafet seçimleri önem taşımaktadır. Pamuklu, açık renkli güneşi yansıtacak kıyafetler, başı ve gözleri korumak için şapka ve güneş gözlükleri tercih edilmelidir.

Güneş kremi seçiminde Sağlık Bakanlığı onaylı ürünleri tercih edin
Eczanelerde satılan değişik özelliklerde birçok güneş kremi bulunmaktadır. Vücuda sürekli ve yoğun bir şekilde uygulandıkları için içerdikleri maddeler önem taşımaktadır. Güneş kremleri fiziksel ve kimyasal filtreler içerenler olarak 2 gruba ayrılmaktadır.

1.Fiziksel filtreli güneş koruyucu kremler güneş ışığını yansıtarak cildi korurlar. Ciltte yoğun bir bariyer yaparken cilde de zarar vermezler. Genellikle titanyum dioksit ya da çinko oksit gibi daha sağlıklı içeriklere sahiptirler. Sürüldükleri zaman beyaz bir tabaka oluşturmaktadırlar.
2.Kimyasal içerikli kremler ise güneş ışınlarını emerek cildi korurlar. Kimyasal filtreli bir güneş koruyucu tercih edilecekse içeriği kontrol edilerek alınmalıdır. Spf özelliği olan ve kimyasal filtreler içeren çok fazla güneş koruyucu krem bulunmaktadır. Güneş koruyucu krem seçerken dikkat edilmesi gereken en önemli etken bu ürünlerin Sağlık Bakanlığı onaylı olması ve doktorlar tarafından önerilmesidir.

Güneş koruyucunuz UVA ve UVB filtreleri ve minimum 15 koruma faktörü içermelidir. UVA, UVB ve infrared ışınlara karşı koruma sağlayan yeni nesil, akıllı güneş koruyucu kremleri de bulunmaktadır. Güneş koruyucular dışarı çıkılmadan 15 dakika önce uygulanmalı, terleme ya da suyla temas sonrası tekrar sürülmelidir.

Güneş Kremi seçerken;
* Cilt tipinize uygun krem seçin. Doğru bir koruma sağlaması için güneş kremini almadan önce cilt tipinizi analiz etmeniz çok önemli.
* Kremin içeriğini iyice inceleyin
* Hassasiyetinize göre koruma belirleyin
* Üretim ve tüketim tarihine dikkat edin

Güneş lekeleri nasıl geçer?
Güneş lekeleri genel olarak kişiye ciddi bir sağlık sorunu oluşturmayan cilt problemleri olmakla beraber, özellikle yüz bölgesinde yer alan lekeler kişileri estetik açıdan rahatsız edebilmektedir. Lekelerin estetik kaygılar sebebiyle kişinin psikolojik ve sosyal hayatını olumsuz yönde etkilemesi durumunda bu gibi lekelerin tedavi yoluyla giderilmesi arzulanmaktadır. Güneş lekelerinin tedavisine başlanmadan önce mutlaka alanında uzman bir doktor tarafından lekelere yönelik doğru tanının konulması gerekmektedir. Ciltte yer alan her türlü oluşumun estetik kaygılardan daha öte daha ciddi bir hastalığın işareti olup olmadığının tespiti ile yola çıkmak hasta açısından büyük önem taşımaktadır. Yapılacak muayene sonrasında doktor, lekelerin türüne göre hastayı tedavi seçeneklerine ilişkin bilgilendirmektedir.

Dr. Yasemin Savaş Kaliteli Yaşam Kliniği Medikal Estetik Hekimi Dr. Yasemin Savaş, Güneş dışında önemli bir faktöründe zamanın etkisi olduğunu belirtiyor. İlerleyen yaşla birlikte kişinin cilt kalitesi azaldığı için lekeler ortaya çıkabiliyor. Bu zamana kadar güneş hasarlarına ve yaşa bağlı, özellikle elmacık kemikleri ve alın bölgesinde oluşan melazma denilen lekeler lazer sistemleri, kişinin cilt tipine uygun peelingler, mezoterapi, PRP, iğneli radyofrekans, kişiye özel cilt bakımları, cosmelan ve dermapen gibi uygulamalar ile gideriliyordu. Ancak bu uygulamaların en büyük dezavantajı uzun süreli olmaları ve hastaların devamlı gelip gittiği seanslar gerektirmeleriydi. Ama artık özellikle leke tedavisinde diğer tüm sistemlerden farklı çalışan Thulium Lazer ile tek seansta güzel sonuçlar elde edilebiliyor. Uygulama öncesi doktor tarafından yapılacak muayene ile leke durumuna göre alınabilecek sonuçlar konusunda bilgilendirme sağlanır. Thulium Lazer, özellikle güneş lekelerinde , hormonsal sebeplere bağlı olarak ortaya çıkan lekelerde, gebelik çatlaklarında ya da büyümeye bağlı çatlaklarda, doğum sonrası oluşan lekelerde ve çillerde olumlu sonuçlar veriyor.

Gölgede kalın:
Güneşin en tepede olduğu 10-14 arası güneşe çıkmayın. Bu saatlerde güneş, en zararlı ışınlarını salmakta çünkü. Bu mümkün olamıyorsa bir güneş şemsiyesi, bir ağaç altında kalmaya özen gösterin.

Örtünün: 
Çocukları güneşten korumak için mümkün olduğunca uzun kollu gömlek ve uzun pantolon giydirin. Deniz kenarında iseniz ben UV ışınlarından koruyan mayo öneriyorum. Sık dokulu olanlar incelerden, kuru tişört, ıslak tişörtten daha iyi bir koruma sağlar. Seçeceğiniz uv koruma mayonun uluslararası sertifikalarının olmasına dikkat edin. Diyeceksiniz ki “çocukları güneşten koruyacağız diye sıcakta mı pişirelim?” sıcak havalarda ince, beyaz bir tişört giydirebilirsiniz.

Şapka takın:
Tüm yüzü, kulak ve boynu kapayacak şekilde bir şapka alın çocuklara ve güneşe öyle çıkarın.

Güneş gözlüğü kullanın:
Çocukları güneşten koruma yöntemlerinden bir de onları güneş gözlüğü kullanmaya teşvik etmek. Uv ışınları sonraki yıllarda katarakta yol açabilir. Bu yüzden çocuklara uygun güneş gözlüğü kullanmakta fayda var.

Örnek olun: 
Her konuda olduğu gibi bu konuda da ona örnek olmanız gerekiyor. Siz dışarı çıkarken güneş gözlüğünüzü ve şapkanızı takarsanız o da şapka kullanmaya ve gözlük takmaya daha hevesli olacaktır.

Güneş kremi uygulayın: 
Çocukları güneşten korumanın yollarından biri de güneş kremi kullanmak.

Çocukları güneşten korumak için seçeceğiniz güneş kremi hem UVA hem de UVB ışınlarına karşı koruma sağlamalı.
Güneş kremi, güneşe çıkmadan 20-30 dakika önce sürülmeli.
En az 30 SPF içermeli.
Kimyasal bazlı değil; mineral bazlı güneş kremlerini tercih etmeli.
Çocuğunuz için seçeceğiniz güneş koruyucu krem paraben içermemeli. Parabenin kanser yapıcı etkilerini ortaya koyan çalışma sayısı her geçen gün artıyor.
Dudaklar ve kulaklar güneş kremi kullanırken genelde ihmal edilen yerlerdir. Güneşe karşı diğer vücut bölgelerinden daha hassas olan kulaklara güneş kremi kullanmayı ihmal etmemek gerekir.
Eğer çocuklarınız suda vakit geçireceklerse suya dayanıklı bir güneş kremi kullanmak daha iyi olacaktır. Ancak, suyun içinde bile olsa güneş kremini 90 dakika aralıklarla tazelemek gerekmekte.
Güneşten koruyucu krem yüzme ve kurulanma sonrasında tekrar sürülmelidir.
Suyun dışında güneş kremi kullanılıyorsa 3 saate bir yenilemekte fayda var.
Altı aydan daha küçük çocuklara güneş kremi uygulanmamalı.
En önemlisi güneş koruyucular bize gereksiz bir güven vermemeli ve güneşte kalma süremizi arttırmamalıdır. Çocukları güneşten korumanın yolları arasında en etkili olanın gölgede kalmak olduğunu unutmayalım.

1- Bol bol meyve ve sebze verin.

Günde beş porsiyon meyve kalbinize iyi gelir ve kanserden koruyup obeziteyi önler. Ancak örneğin brokoliyle karşı karşıya kalan çocukları bilimsel literatüre referansta bulunarak ikna etmek maalesef kolay olmayacaktır. Genellikle meyve ve sebzeleri sevmeyi öğretmek gerekir. Çocukların bir yemeği reddetmesinin nedeni gerçekten sevmemeleri değil, daha çok tanımamalarıdır. Bu yüzden aynı yemeği sık yapın. Bebekler yeni besinleri hevesle yese de, daha büyük çocukların bir yemeği sevmesi veya kabul etmesi için yaklaşık 15 kez denemesi gerekir.