İlk aylarda görülen kusmalar çürümelere neden olabilir Hamilelik döneminde, bebeğin anne vücudunda bulunan kalsiyumu çektiğine, bu durumun da dişlerde çürümeye zemin hazırladığına dair bir inanış mevcut. Fakat bilinmelidir ki; bu inanışın hiçbir şekilde doğruluk payı yok. Hamilelik süresince anne vücudunda östrojen ve progesteron hormon düzeylerinde artış yaşanır ve bu artış da dişler üzerinde plak birikimine yol açabilir. Ayrıca hamileliğin ilk aylarında görülebilen kusmalar, ağız içerisinde asidik ortamın oluşmasına ve bu nedenle dişlerin yüzeyinde aşınmaların meydana gelmesine sebep olur. Tüm bunların sonucunda ise bakterilerin salgıladığı asitlerle dişlerin sert dokularında yumuşama meydana gelir. Bu kusmalar sonrasında ağız temizliğini uygun şekilde yapmaması da çürük oluşma riskini arttırabilir. Diş etlerinde çeşitli sorunlar yaşayan anne adaylarının ağız bakımına dikkat etmemeleri ise hormonel değişime bağlı diş eti sorunlarının oluşumunu tetikleyebilir. Ayrıca dişler gebelik sebepli kusmaları takiben fırçalanmamalıdır. Çünkü kusma sonucunda ağza gelen mide içeriğinden sonra dişleri fırçalamak, diş yüzeyinde aşınmaları arttırabilir. Bu nedenle kusma sonrası ağız bol su ile çalkalanmalı, dişler ise ağız çalkalandıktan sonra fırçalanmalıdır.

Diş eti kanamalarında diş fırçalama işlemi bırakılmamalı

Hormon seviyesinde yaşanan ani artış nedeniyle diş etlerinde kanama problemiyle karşılaşan anne adayları, kanamayı arttırmamak adına kimi zaman dişlerini fırçalamaktan kaçınabiliyor. Fakat bu durum, dişlerin daha fazla bakteri ile karşı karşıya kalmasına, diş etlerinde kızarıklık ve şişlik oluşmasına hatta çok daha fazla kanamanın yaşanmasına neden olabiliyor. Bu nedenle kanama görülüyor diye ağız bakımının bırakılmaması ve her yemekten sonra dişlerin diş ipi ve fırça yardımıyla temizlenmesi gerekiyor. Ancak diş hekimi önerisi dışında ağız gargarası kullanmamaya özen gösterilmelidir.

Hamilelik planlanmadan diş hekimine başvurulmalı

Çiftler, hamilelik planları yapmaya başladığında anne adayları bir diş hekiminin desteğine başvurmalıdır. Rastlanabilecek her türlü diş veya diş eti sorunu da mutlaka tedavi edilmelidir. Çünkü gerekli ağız sağlığına sahip olmayan anne adayları hamilelik tümörüyle karşı karşıya kalabilir. Bu tümörler iltihaba bağlı gelişir ancak büyük bir çoğunlukla doğum sonrası kendiliğinden iyileşme gösterir. Ancak bazen diş fırçalama sırasında zorlanma, çiğneme güçlüğüne ve dayanılmaz ağrılara yol açabilir. Böyle problemlerle karşılaşılırsa yine bir diş hekimine başvurulması gerektiği akıllardan çıkarılmamalıdır.

Gebeliğin 0-3 ve 6-9. aylarında tedavi önerilmez

Hamilelik süreci üç ayrı dönem olarak ele alınır. Bu süreçte yapılacak tedaviler ise her üç aylık döneme göre farklılık gösterir. Örneğin; gebeliğin 0-3 ay aralığında, bebeğin organları gelişmeye başlar ve bu safhada oluşacak bir bakteri bebeğin gelişimini olumsuz yönde etkileyebilir. Yapılacak gereksiz müdahaleler ise düşükle sonuçlanabilir. Ancak ağrı yaşatan ve müdahale edilmeme gibi durumlarda daha fazla zararlara neden olabileceğinden diş hekimlerine danışılmalıdır. Alanında uzman diş hekimleri kadın doğum uzmanının önerileri doğrultusunda, bebeğe herhangi bir zarar vermeyecek şekilde gerekli tedaviyi uygulayacaktır. 6-9 ay aralığı ise, bebeğin anne karnında bir hayli geliştiği ve doğumun yaklaştığı süreçtir. Anne ise iyice ağırlaşır ve tedavi koltuğuna oturamaz duruma gelir. Ayrıca tedavi sırasında anne adayının yaşayacağı aşırı stres erken doğumu tetikleyebilir. Bu nedenle ilk 3 ayda olduğu gibi çok gerekli tedaviler dışında herhangi bir tedavi uygulaması önerilmez.

Diş tedavisi için hamileliğin 3-6 ay aralığı uygundur

3-6 ay aralığı, gebeliğin orta sürecidir ve hamileliğin tamamlanmasına bir hayli süre vardır. Dolayısıyla hamilelik sonuna kadar ertelenmesi mümkün olmayacak gerekli diş tedavileri bu dönemde yapılabilir.

Diş tedavisi sırasında röntgen çekimi ve anestezi mümkün

Hamilelik sırasında röntgen çekimlerine çok sıcak bakılmaz ancak zorunlu haller durumunda müsaade edilebilir. Fakat röntgen, anne adayına mutlaka kurşun önlük giydirilerek çekilmelidir. Gebelik döneminde anestezi yapılması da akıllarda soru oluşturan konulardan bir diğeridir. Anne adayının herhangi bir alerjisi olmaması durumunda gebelik takibini yapan kadın doğum doktoru gözetiminde anestezi de yapılabilir.

Bel fıtığı, beldeki omur kemikleri arasında bulunan ve bir amortisör gibi görev yapan etrafında koruyucu bir bant ve ortasında jel kıvamında bir madde bulunan disklerin, herhangi bir zorlanmayla veya ters bir hareket sonrasında fıtıklaşması ile ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Fıtıklaşma, disklerin içindeki jöleye benzer sıvının dışarı çıkması ve omuriliğe veya sinirlere baskı yapmasıyla olmaktadır. Hamilelik sırasında anne karnındaki bebek büyüdükçe omurga üzerine bir yük oluşturur ve bu yük vücudun ağırlık merkezini değiştirir. Omurga bu yeni dengeye göre şekil almaya ve pozisyonlanmaya başlar ve bu da zamanla ağrıya neden olabilir.

Teşhis

Öncelikle bir Beyin Cerrahi tarafından dikkatli ve ayrıntılı bir nörolojik muayene yapılmalıdır. Doğru ve yeterli bir muayene tek başına teşhisin konmasına büyük ölçüde yardımcı olur. Ancak muayene doğrultusunda bel fıtığından şüphelenilirse MR çekilmelidir.

Kalp hastası olanlar doktor kontrolünde hamile kalmalı

Hamilelikte kalp sağlığı iki şekilde ele alınmalıdır. Birincisi daha önceden kalp hastalığı olduğunu bilenler ikincisi ise ailesinde kalp hastalığı ve şeker yatkınlığı olan kilolu anne adaylarıdır. Öncesinde kalp hastalığı olanlar kendi kalp takiplerini yaparak, doktorlarına danışıp gebe kalmalı ve düzenli kontrollerini aksatmamalıdır.

Ailenizde kalp krizi öyküsü varsa dikkat!

Sağlıklı bir anne adayının gebelik süresince yapması gereken en önemli şey ailesi ile olan riskleri bilmesidir. Ailesinde genç yaşta kalp krizi nedeniyle ölüm, yüksek tansiyon, böbrek hastalığı varsa gebelik öncesi ya da sonrasında kalp muayenesinden geçmelidir.

Gebelikte gelişen yüksek tansiyon kalıcı olabilir

Gebelikteki gelişen en önemli risk yüksek tansiyondur. Gebeler, 14/9 üzerinin yüksek tansiyon olduğunu bilmelidir. Öncesinde yüksek tansiyonu olup gebelikte devam edenler olduğu gibi, hiç yüksek tansiyonu olmayıp gebeliğin 20. haftasında bu sorunla karşılaşanlar da olmaktadır. Buna ek olarak böbrekten protein kaybı varsa bebek ve anne için risk başlar. Dolayısıyla gebelikte yüksek tansiyon takibi çok önemlidir. Gebelik yüksek tansiyonunun bir kısmı gebelik sonrası kalıcı olarak devam eder, bir kısmı da doğumdan 4 ya da 6 hafta sonra normale döner. Bir anne adayı ayaklarda, ellerde şişlik varsa, baş ağrısı, görmede bulanıklık ve hafızada değişiklikler söz konuysa gebelik tansiyonundan şüphelenmelidir.

Ritim bozukluğu ihmal edilmemeli

Gebelikte en önemli kalp sağlığı sorunlardan bir diğeri ritim bozukluklarıdır. Ritim bozukluğu olanlar ya da hiç olmayan ve gebelikle birlikte ortaya çıkanlar olabilir. Bunlar geçici olabildiği gibi hayati öneme sahip olanları da vardır. Tedavisi teşhise göre değişecektir. Genellikle kalpte ritim bozukluğu varsa tedavisi ikinci trimester sonrasında verilebilmektedir. Yüksek tansiyon için de tedavi programı aynı şekilde uygulanmaktadır. Güvenli ilaçlardır ve bebek sağlığına herhangi bir zararı dokunmaz.

Kadınların çoğu kalp kapak hastası olduğunu bilmiyor

Doğuştan olmayan ama romatizmayla birlikte gelişen kalp kapak hastalıkları vardır. Kalp muayenesinden geçmeyen çoğu kadının bu hastalıktan haberi yoktur. Kalbinde delik olup, bundan gebelikle birlikte haberdar olan kadınlar da toplumda görülmektedir. Her gebe değil ama nefes darlığı ve çarpıntısı olan anne adaylarının bir kalp doktoruna muhakkak görünmeleri gerekmektedir.

Hormonal değişiklikle sağlık sorunları su yüzüne çıkıyor

Gebelik sırasında damar sertliği de hızlanmaktadır. Doğum ya da gebelik sırasında hayati kabul edilen ana atar damar yırtılmaları söz konusu olabilmektedir. Ailevi kolesterol yüksekliği ve damar sertliği olanlar, sigara içenler, 40 yaş sonrası gebe kalanlar, tüp bebek gebeliği ve kilolu olan anne adayları kalp doktoruna gitmelidir. Gebelikte hormonal düzendeki değişiklikle beraber kolesterol yükselir, kanın akışkanlığı yavaşlar ve damarlarda var olan problemler daha aşikar hale gelir.

Yüksek riskli gebeliği olanların bilinç düzeyi artırılmalı

Kalp hastalı olan gebeler hafif, orta ve yüksek olmak üzere 3 risk grubuna ayrılmaktadır. Hafif riskli gebeliklerde takibe en başta başlanır ve 6. ayda bir kontrol daha yapılır. Orta riskli gebelikler yakın takip gerektirmekle birlikte normal doğuma izin verilmektedir. Yüksek riskli gebeliklerde ise anne ve bebek ölüm riskinin yüksek olduğu aileye anlatılmalıdır. Bilinç düzeyi artırılmalı ve tahliye ihtimali belirtilmelidir. Yüksek riskli gebelik grubuna kalbinde delik var ancak tamir olmamış, kanında oksijen az olan anne adayları girmektedir. Buna bir de gebeliğin yükü gelince sağlık sorunları daha da artmaktadır. Yüksek riskli gebelerin doğum yapacağı yerlerin de tam donanımlı, yoğun bakımı olan merkezler olması çok önemlidir.

Hamile kalınca doktora danışmadan kalp ilaçlarını bırakmayın

Gebelikte anne adayları ilaçlara karşı ön yargılı olabilmektedir. Yüksek risk grubundaki anne adaylarının hamile kalmadan önce doktoruyla görüşmesi ve bazı ilaçları bırakması gerekebilir. Bu ilaçları kullanmaya devam eden gebelerde düşük ya da doğumsal anomaliler görülebilir. Bazı kadınlar da kendi kendine karar alıp, ilacı bırakmaktadır. Bu da anne sağlığı açısından felç başta olmak üzere ciddi risk taşımaktadır.