Bizim evde de çok önemli yeri var çocuk kitaplarının. Biri 8, biri 4 yaşındaki iki oğlumla hayatımızın vazgeçilmez bir parçası birlikte kitap okuma saatlerimiz. Evet, 8 yaşında, kendi okuyabilen çocuklara da kitap okur anneleri. Kardeşiyle ve annesiyle paylaştığı o anlar, kendi okuyacağı ktiaplardan apayrı bir yerde durmaya devam etmeli bence. Hem itiraf edelim, biz anneler de bir çizgi film seslendirmecisiymişiz havasında okumaya bayılıyoruz çocuk kitaplarını. Çocuklarınızın duygularını konuşmak, kendilerini ifade etmeleri, düşüncelerini tartışmak adına da sınırsız olanak sunuyorlar. Gün sonunda veya sakinleşmeye ihtiyaç duyduğunuz diğer saatlerde, bir çocuk kitabı etrafında toplanıp, birbirinize sokulup, o özel cümlelerin ve resimlerin dünyasında yolculuğa çıkmak gibisi var mı?

Ülkemizde de çocuk kitaplarına ağırlık veren yayınevleri çoğalıyor ve Türkçe’ye kazandırılan çocuk kitapları artıyor. Peki 2017’de en çok hangi kitapları sevdik? Bunu 10 kitaplık bir listeye sığdırmam zor. Çok zor. Ama çocuklarla oturup konuştuk ve ortaya böyle bir liste çıktı.

Kaşal

Özellikle 4 yaşındaki Deniz’in bu yıl en sevdiklerinden. Tekrar tekrar okuttuğu, sonra gidip başkalarına anlattığı ve üstüne konuştuğu bir kitap oldu. Farklı olmak, kabul görmek gibi hepimizin kendisini geliştirmesi gereken konulara öyle naif, öyle yalın değiniyor ki benim de kalbimde özel bir yer edindi.

Yazar: Kyo Maclear / Resimleyen: Isabelle Arsenault / Hep Kitap

Möö La La – Alışverişe Çıkan İnek

Bu yıl en güldüğümüz kitaplardan. Okurken biraz abartılı tonlamalar kullanınca tam bir komediye dönüşen bir hikaye. Sürekli almak isteyen, nedeni olmasa da sırf tüketme bağımlılığı yüzünden almaya yönelen çocuklarla karşı karşıya olduğumuz ve bu duruma nasıl hakim olacağımıza sıkça kafa yorduğumuz bir zamanda tam da bu konuya eğilen ama kahkahalar atmadan duramadığımız bir kitabın bu listeye girmesi kaçınılmaz. Möö La La’yı seçtiklerinde, “Bu kitabın nesini seviyorsunuz?” sorusunu sordum ve ikisi de gülmeye başladı. Nesini sevdiklerini söyleyemeseler de kikirtileri yeterince açık bir cevap oldu.

Yazarı : Stephanie Shaw / Çizeri : Becka Moor / Yayın Evi : Pearson Yayıncılık 

Datruelo-Küçük Şimşek

Bir kitap fuarında tesadüfen karşıma çıkan, yayınevinin “Uyanış Öncesi Öyküler” adını verdiği seriden Datruelo. Bir şimşek, ama diğer şimşeklerden farklı. Yağmur başlayınca dans eden, çıkıp Güneş’le oynayan küçük bir şimşek. Oysa diğer şimşekler için bunlar kabul edilemez. Farklıların bir araya geldiğinde ne kadar güzel olabildiğini; sevgiyi, arkadaşlığı ve iyiliği seçmenin ne kadar fark yarattığını anlatan bir öykü. Hem Rüzgar hem Deniz bu kitabı listeye koymamızı istediler. Bu da tekrar tekrar okumak istedikleri kitaplardan biri.

Yazarı: Nunila Lopez Salamero / Çizeri: Miriam Cameros Sierra / Nota Bene Çocuk

Bir Problemle Ne Yaparsın

Bir Fikirle Ne Yaparsın’ın ardından bu yıl bizimle buluşan Bir Problemle Ne Yaparsın? bir çocuk kitabının ne kadar derin sorular barındırabileceğini ne kadar felsefi olabileceğini gösteren kitaplardan. Çocukların ikisinin de sessizce ve dikkatle dinlediği bir kitap. Hiç sesleri çıkmıyorsa kafada bir sürü düşücenin ateşini yakmış demektir. Çizimleri de cümleleri de, sadece bu yılın değil, uzun yılların en sevilen çocuk kitaplarından olmasını sağlayacak güzellikte.

Yazan: Kobi Yamada / Resimleyen : Mae Besom / Nar Çocuk

Hayvan Kurtarma

Hayvan Kurtarma, sessiz bir kitap. Yani içinde yazı yok. Sadece resimler var. Her iki sayfanın arasında şeffaf bir sayfa var. Bir sağdaki, bir soldaki sayfaya doğru koyuyorsunuz ve kitabın derdini anlatması için sözlere ihtiyacı kalmıyor. Benim özellikle önem verdiğim konulardan birini böyle güçlü bir şekilde ifade ettiği için seçmiştim almayı. Kitabı incelerken çocuklara sorular sorarak, konuşma konuları açarak birlikte keşfe çıkılması en iyisi. “Bir balinanın yeri havuz mudur? Havuzda mı olur balinalar?” “Hayır, okyanusta arkadaşlarıyla yüzer.” “Bir ayı hayvanat bahçesinde mi yaşar?” “Hayır, ormanda ailesiyle yaşar.”

Gördüm ki çocuklarda da etkisi büyük oldu. Belki düşünmedikleri, sorgulamadıkları, aslında belki hiç fark bile etmedikleri soruları sorduran ve bu konuda bir fikir benimsemelerini sağlayan bir kitap. İkisi de bu listeye koymayı seçtiklerine göre etkisi kalıcı olmuş diye düşünüyorum.

Çizer: Patrick George / Bir Kitap Yolla –MEAV

Ortası Boş Kitap

Herve Tullet için denebilecek çok fazla şey yok. Herve Tullet!

Ortası Boş Kitap bir öykü kitabı değil. Ama bir boyama kitabı, bir etkinlik kitabı demek de oldukça yetersiz kalır. Bu kitabın ortasında koca bir delik var. Her sayfada o deliğin etrafına oluşturulmuş çizimler var ve birkaç soruyla o çizimleri birçok değişik anlamlara bürüyebiliyorsunuz, birçok farklı şekilde sayfaları kullanabiliyorsunuz. Bizim evde ortadaki kafayı deliğe sokup komiklik yapmak en sevilen kullanım şekli oldu. Ancak ona doyduktan sonra sayfalar içinde yeni gezintilere çıkıp yeni oyunlar yaratmaya başladık. Burada da ebeveynin ve kardeşlerin bir arada yaratabileceği bir yolculuk, bir eğlence olanağı var. Rüzgar’ın da Deniz’in de kendiliğinden “Ortası Boş Kitap’ı listeye koymalıyız” diye önermeleri, bizim yolculuğun keyifli geçtiğini gösterebilir. Ama hâlâ kitapla oynayabilecek çok oyunumuz var, biliyorum.

Yazan: Herve Tullet / Edam yayınevi

Kum Kurdu

Kum Kurdu yeni bir kitap değil ama seneler boyunca “ Bu sene en sevdiğimiz kitapların listesini yapalım” desek, her seferinde tekrar listeye koyacağımız, son derece özel bir kitap serisi. Bu yıl özellikle 8 yaşındaki Rüzgar’ın isteğiyle bu listeye gidi. Her kısa öyküde öyle yoğun duygular barındırıyor ki çocukların kafasında nasıl düşünceler uyandırdığını merak etmekten kendimi alıkoyamıyorum. Biz ebeveynler için de çocuklar kadar, hatta belki onlardan daha çok düşüncenin kapısını açacak büyülü sözlerle dolu bir seri. Çok bir şey söyleyemeye gerek yok, sadece şu yeterli: Herkes Kum Kurdu’yla tanışmalı.

Yazan: Asa Lind / Pegasus Yayınları

Çirkin Beşli

Listeye son anda giren, yepyeni çıkan bir Julia Donaldson kitabı. Julia Donaldson ve Alex Scheffler dedikten sonra pek bir şey söylemeye gerek var mı bilemiyorum. Her zamanki kendilerine özgü tarzlarında anlattıkları hikayede, çirkinlik algısını sorgulatıyorlar. Ritmi, şiiri olan cümleler arasında gezinirken karşınıza çıkan şarkı bölümlerinde de annenin uydurduğu bir melodiyle eğlenceli bir ortam kendiliğiden oluşuveriyor. Hem komik, hem neşeli, hem derin bir meseleye değinip soru sorduran bir çocuk kitabı olur da biz nasıl sevmeyiz?

Yazan: Julia Donaldson /Resimleyen: Alex Scheffler / İş Bankası Kültür Yayınları

Çaya Gelen Kaplan

Modern çocuk klasiklerinden bir olan Çaya Gelen Kaplan, bu yıl Türkçe’ye kazandırılan kitaplardan. İlk okuduğumda, çocukların nasıl bulacağını merak etmiştim. Okumaya başladım ve ikisinin de yüzü gülmeye başladı. Hem çok güldüler, hem çok sevdiler. Resimler, zaten alıp poster diye odalarına asma isteği uyandırıyor bende. Çocuklar, kaplanı çok komik buldular ve ilgiyle dinlediler. Sorular sordular, yorum yaptılar. İki oğlum da Çaya Gelen Kaplan’ın bu listeye girmesini istedi. Bence haklılar.

Yazan: Judith Kerr / Hep Kitap

Masal Yolu

Masal Yolu, size bir hikaye sunan değil size bir hikaye yarattıran bir kitap. Kitaptaki yönergeleri ve resimleri takip ederek kendi uçuk masalınızı oluşturuyorsunuz. Çocukların buralarda uçma yetileri bizden kat kat üstün olduğu için ortaya çok renkli masallar çıkıyor. Daha büyük çocuklar kendiliklerinden bir sürü ayrıntıyı doluştururken, daha küçük olanlar da siz sordukça cevaplar bularak bir hikaye oluşturuyor. Hepsini birleştirdiğinizde başka kimsenin aklına gelmeyecek, eşsiz masallarınız oluyor. Mesela “pprrrr” diye ses çıkaran roketiyle balık kokulu bir yarasa kulesine giden Kahraman Maymun en son pasta yiyordu bizde. Arada ne maceralar atlattı. Çocuklarla paylaşılabilecek en güzel kitap saatlerinden biri olmaz mı kendi masallarını yarattıkları zamanlar?

Yazan: Kate Baker /Resimleyen: Madalena Matoso / Redhouse Kidz