Vitamin nedir?
Vücudumuzda sentezlenemeyen, mutlaka dışarıdan almamız gereken ve sağlığımız için önemli enzim ve hormonlara yardımcı olan moleküllere genel olarak vitamin adı veriliyor.

D vitamini neden önemli?
D vitamini bir özelliği ile diğerlerinden ayrılıyor. D vitamininin insan vücudunda sentezlenebilen tek vitamin. D vitaminin kaynağı, aldığımız besinler. Yumurta, süt ve süt ürünleri ile balık ve zenginleştirilmiş besinler, güçlü D vitamin kaynakları. Bu besinlerin içerdiği D vitaminin vücutta kullanılır hale gelmesi için böbrek ve karaciğer rol alıyor. Ancak onlar, çok az D vitamini üretebiliyorlar.

D vitamini kaynakları nelerdir?
Yeterli D vitamini için başka bir kaynağa daha ihtiyacımız var; güneş! Kişi ne kadar D vitamini içeren besin alırsa alsın, vücudun ihtiyacını yeterli ölçüde karşılayacak şekle dönüşmüyor. Dönüşmesi için cildin güneş ışınlarına maruz kalması gerekiyor. Cilt altında D vitamini sentezleniyor ve vücudun kullanımına hazır hale geliyor. İşte bu yüzden, anne karnındaki bebeğin gelişiminde de çok büyük önemi olan D vitamini için anne adaylarının sık sık güneşlenmesi gerekiyor.

Yüz ve ellerin güneşlenmesi yeterli mi?
Gün içinde yüz ve ellerin 15-30 dakika boyunca güneşin ultraviyole B ışınına maruz kalması, D vitamini düzeyimiz için yeterli oluyor. D vitamininin özellikle kemik metabolizması, kalsiyum, fosfor dengesi, paratiroid ve pankreas hormon sentezi ve dengesi, immün sistemin fonksiyonlarının devamı, üreme ve cinsel işlev üzerine etkisi var. Eksikliğinde ise raşitizm, osteomalazi (kemik yumuşaması), kas fonksiyonlarında gerileme, bağışıklık sorunları, kalp damar hastalıkları, diyabet, kalın bağırsak ve meme kanseri gibi hastalıklarda artışın yanı sıra depresyon, psikoz ve alzheimer gibi nöropsikiyatrik hastalıklarda artış görülebiliyor.

Hamilelerde eksikliği nelere yol açar?
Vücudumuz üzerinde bunca etkisi ve faydası bulunan D vitamininin hamileler için daha da büyük önem taşıyor. Hamilelikte D vitamini eksikliği ayrıca yüksek tansiyon, gizli şeker, erken doğum ve bebeğin düşük doğum ağırlığıyla dünyaya gelmesi gibi sorunlara da yol açabiliyor. Bu nedenle hamilelikte D vitamin ölçülmesi ve eksik ise yeterli desteğin verilmesi gerekiyor.

Fazla alınması zararlı mı?
D vitamini konusunda kafa karıştıran noktalardan biri de bu vitaminin fazlalığının soruna yol açıp açmadığı… Normalden fazla D vitamini alınmasının hiçbir faydası yok. Bu nedenle rutin olarak D vitamini takviyesi alınması önerilmiyor. Ayrıca fazla D vitamini alınması halinde böbrek taşı, hipertansiyon, kalpte ritim bozukluğu hatta kalp krizi gibi ciddi sorunlar görülebiliyor.

Hamilelikte sağlıklı D vitamini dengesi içip yapılması gerekenler neler?

• Her gün, 20-30 dakika öğlen saatinde güneş ışığına alınmalı.
• Bu ışığa maruziyetin en güzel yolu oksijen ortamı yüksek bir alanda yürüyüş yaparak gün ışığı almaktır.
• Bu sayede anne adayı fiziksel aktivitede de bulunduğu için daha sağlıklı hale gelir.
• Hamilelerin D vitamini açısından zengin yiyecekleri muhakkak beslenme düzenlerinin parçası haline getirmesi gerekiyor.
• Ayrıca D vitamini düzeylerini düzenli bir şekilde ölçtürüp eksikliği halinde takviye almaları da önemli.

Türkiye her ne kadar güneş ışığından yararlanan bir ülke olsa da Nisan ve Ekim ayları arasında güneşi dik almaması nedeniyle D vitaminini tabii kaynaktan yüksek ölçüde sağlayamıyor.

Türkiye’de vitamin D eksikliği görülme sıklığı ve ilişkili faktörlere yönelik yapılan son çalışmada 10 kişiden 9’unda D vitamini eksikliği saptandı. Araştırmaya göre D vitamini eksikliğinin erkeklere oranla kadınlarda %93 daha yüksek oranda olduğu tespit edildi.

Prof. Dr. Emin Ünüvar, D vitamininin, kalsiyum ve fosfor emilimini hızlandırarak kemiklerin güçlenmesine yardım ettiğini ve bunun özellikle çocukların kemik gelişimi için oldukça önemli olduğunu belirtti. D vitamininin hem güneş yardımıyla vücut tarafından üretilebilen hem de dışarıdan besinler ve takviyeler ile alınabilen bir vitamin türü olduğu söyleyen Prof. Ünüvar, “D vitamini kemik dokusu dışında birçok organımızın çalışmasında da önemli role sahiptir.

Vücudumuzdaki hemen hemen her hücreyi etkileyebilir. Hücre farklılaşmasında, fonksiyonlarında düzenleyici role sahiptir. Bağışıklık sistemimizi güçlü tutar ve aktif olmasını sağlar. Vücut hücreleri arasında sinerjiyi oluşturmada yardımcıdır” diye konuştu.

Yorgun ve Halsiz Hissetmenize Neden Olabilir

Güneş ışığından yararlanmama, mahrum kalma ve kullanılan bazı güneş koruyucuları ile bu koruyucuların bilinçsiz kullanılmasının yanı sıra Prof. Dr. Ünüvar, D vitamini eksikliğinin öne çıkan nedenlerini şöyle sıraladı: “Gıdalarla yetersiz D vitamini alımı ve beslenme biçimi, bazı sindirim sistemi hastalıklarında D vitamininin bağırsaktan yetersiz emilimi, böbrek ve karaciğer hastalığı sebebiyle D vitamininin aktif forma dönüşememesi, kullanılan bazı ilaç türleri D vitamini eksiliğine neden olabilir.’’

Vücuttaki D vitamini eksikliğinin kişinin kendini yorgun, gergin ve zayıf hissetmesine neden olabileceğini söyleyen Prof. Dr. Ünüvar, bu eksikliğin oldukça yaygın olduğunun da altını çizdi.

Ünüvar, “Bu vitaminin eksikliği kasların zayıflamasının ve kas ağrılarının temel nedenlerinden biri olarak gösterilebilir. Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda, demir eksikliği ve kansızlık riski oldukça yüksektir. Kasların yanı sıra periferik sinir dokusuna da olumsuz etki yapabilir. Buna bağlı olarak ağrılar, uyuşmalar, batmalar görülebilir. Kronik veya tekrarlayan ağrı sendromlarında D vitamini yetersizliği olumsuz etki yapabilen bir faktördür’’ uyarısında bulundu.

D Vitamini Kanser Riskini Azaltıyor

Kemiklerin gelişiminde oldukça etkili D vitamininin sadece kas ve kemik konusunda değil birçok hastalık üzerinde önemli derecede etkisi bulunduğuna dikkat çeken Prof. Ünüvar, ‘’D vitamini alımı; ileri yaşlarda yaşanan kemik kaybının önüne geçerken, kanser gelişiminin önlenmesinde önemli bir faktör, meme ve kolon kanseri riskini azaltıyor. Bebek ve çocuklarda kemik ve diş gelişimi için oldukça faydalı. Kemikleri sağlamlaştırarak kırılmasını önlerken bağışıklık sistemi içindeki etkisini de unutmamak gerek.’’ dedi.

D Vitamini Doğru Miktarda Alınmalı

Prof. Dr. Emin Ünüvar, vücut için varlığı ile neredeyse tam bir kalkan görevi gören D vitamininin kanda 20-30 ng/ml arası bir değerde olmasının yetersiz anlamına geldiğini kaydetti. Prof. Ünüvar; “Kanda 30 ng/ml ve üzeri sağlık için yeterli düzey kabul edilebilir. Bu üst sınır bazı araştırma sonuçlarında 50 ng/ml alınsa da günümüz son yayınlarında 30 ng/ml ve üzeri yeterlilik kabul edilir. Yaş gruplarına göre 0-2 yaş arası bebeklerde günde 400 IU, 3-18 yaş arası çocuklarda günde 600 IU, 18 yaş ve üzeri yetişkinlerde günlük 1000 IU yeterli dozlardır. Bu doz alımları D vitamini düzeyinin yeterli olmasını sağlayabilir. Eğer eksiklik varsa bu durumda günde 2000-3000 IU, 3-6 hafta boyunca verilebilir. Ancak eksiklik durumunun tedavisi hastanın özelliğine göre de değişiklik gösterebilir. Mutlaka hekim kontrolünde yapılmalıdır. Yağlı dokuda birikebilen bir vitamin olduğu için dozlar mutlaka hekim nezaretinde olmalıdır.” uyarısında bulundu.

Prof. Ünüvar; “Yeni doğandan itibaren bebekler D vitamini kullanabilirler ama önemli olan annelerin uygun doz kullanımına dikkat etmeleridir. Tabii kullandıkları D vitaminin içeriği ve katkı koruyucu madde içeriklerine dikkat etmelerini, yetişkinler ve gebelerin ise günlük destek dozunda ve ihtiyaç doğrultusunda D vitamini takviyesi almalarını tavsiye ederim” dedi.

D vitamini desteği sağlayan gıda takviyelerinden yararlanabilirsiniz. Özellikle çocuk ve yetişkinlerde günlük alınması gereken D vitamini ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılan bir üründen bahsetmek isteriz; WELLCARE VİTAMİN D3. WELLCARE VİTAMİN D3, ağız yoluyla alındığında önce ağızdan sonra bağırsaklardan hızlıca emilir ve vücut tarafından aktif D vitaminine çevrilerek D vitamini ihtiyacı karşılanır. Bilimsel çalışmalardan elde edilen verilere göre D3 vitamini D2 vitaminine göre sindirim sisteminden daha hızlı ve daha fazla emilmekte ve daha güçlü etki göstermekte. WELLCARE VİTAMİN D3 ile ilgili tüm detaylara ulaşmak için tıklayın.

1- Düşme riskini önler! Yapılan araştırmalara göre 65 yaş ve üstü yaşlılarda, düşme riskini önlüyor. Nedeni de kemikleri güçlendirici etkisi.

2- Göz sağlığını korur. C vitamini vücudumuzu dimdik tutuyorsa, D vitamini de gözlerimizi kartal bakışlı yapıyor diyebiliriz. Göz çevresini güçlendirir, göz sağlığımızı korur.

3- Bazı diyet listelerinin de vazgeçilmezi aynı zamanda. Yapılan araştırmalara göre D vitamininin kilo verme üzerinde de olumlu etkileri var. Yalnız bazı bünyelerde iştah da açabiliyor. Böyle bir sorun olursa gece yatmadan önce içebilirsiniz böylelikle acıksanız bile uyuyor olursunuz.

4- Kronik baş ağrısı ile derdiniz mi var? D vitamini halleder! Düzenli D vitamini alımı, sizi rahatlatır ve yanı sıra kolesterol seviyenizi de kontrol altına alır.

5- D vitamininin meme ve kolon kanseri riskini azalttığını biliyor muydunuz? Araştırmalar gösteriyor ki zengin içeriği ile D vitamini özellikle meme ve kolon kanser tipinde oldukça önemli bir rol oynuyor.

D vitaminini WELLCARE VİTAMİN D3 gibi faydalı gıda takviyeleri ile tüketebileceğiniz gibi bazı yiyeceklerden de karşılayabilirsiniz. Örneğin peynir, tereyağı, yağlı balıklar, yumurta, balık yağı ve patates D vitamini bakımından zengin. Yazımızın finalinde bir de günlük vitamin gereksinimlerine değinelim isteriz. Bazı araştırmalara göre 0-6 aylık iken 10 mikrogram, 7-12 aylık bebeklerde ise 5 mikrogram tavsiye edilebilir. Tabi en doğru bilgi için işin uzmanına danışmanızı önererek cümlemizi sonlandıralım.

Sağlıklı günler!

Son dönemlerde, çocuklarda görülen alerjik hastalıkların hızla artıyor. Özellikle dengesiz beslenme ve kalitesi bozulmuş gıdalar, alerjik hastalıkların artmasının nedenleri arasında gösteriliyor.

Alerjik hastalıklardan korunmak için sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çeken Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Doç. Dr. Akgül Akpınarlı Antony, Mart ayının Amerika’da ‘Sağlıklı Beslenme Farkındalık Ayı’ olarak kutlandığını belirtiyor. Çocukları alerjiden korumak için tavsiye edilen sağlıklı beslenme önerileri;

Yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte tatil planları neredeyse tamam. Hepimiz artık güneşin eskisi kadar masum olmadığını ve zararlarının çok ciddi sonuçlar getireceğinden haberdarız. Peki, çocuklarınızı bu zararlı ışınlardan korumak için neler yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? Uzm. Dr. Başak Narman Çelikkan, çocukları güneşten korumak için neler yapılması gerektiği ve dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında Parents okuyucularına özel sorularımızı yanıtladı.

Güneş, çocukların cildinde ne tür hasarlara sebep olur?

Güneş ışınları her yaştaki insana zarar verebilir. Bağışıklık sistemi gelişmekte olan bebek ve çocuklarda risk daha fazladır. Güneşin ultraviyole ışınları (UVA, UVB ve UVC ) değişen miktarda radyasyon içerir. Çocukların hassas ciltleri, güneşin zararlı ışınlarına maruz kalarak başta cilt kanseri olmak üzere birçok hastalık ve cilt problemleri ile karşı karşıya kalabilir. Güneşin zararları sadece cilt kanseri, alerji ve cilt yanığı ile sınırlı değildir. Uzun süreli yüksek doz güneşe maruziyet, çocukların daha yeni oluşan bağışıklık sistemini zayıflatarak, başka kanserlere ve kronik hastalıklara neden olabilir. Ayrıca uzun süreli güneş ışınları katarakt gibi göz hastalıklarına da sebep olabilir. 

Güneş Kremleri D Vitamin Alımını Engelliyor

D Vitamininin, güneş ışınlarının deriye temas etmesi ile elde edildiğini söyleyen Çocuk Sağlığı Hastalıkları, Çocuk Alerji ve İmmunoloji Uzmanı Doç. Dr. Akgül Akpınarlı Antony “Güneş aracılıyla elde ettiğimiz D vitamini ihtiyacımızın %90-95 ni karşılıyor. Fakat D vitaminin en çok karşılanacağı vakit olan yaz aylarında insanların bolca kullandığı güneş koruyucular D vitamini vücut sentezini engelleyen faktörlerin başında geliyor. Bu nedenle D vitamini, alımının en iyi yapılacağı yaz ayları iyi değerlendirilmeli” diye konuştu.

D Vitamini Eksikliğine Yol Açan Nedenler

Akgül Akpınarlı Antony, D Vitamini eksikliğini yapan en temel nedenin yeterince güneşe maruz kalamamak olduğunu söyledi ve şöyle konuştu: “UVB ışınlarının kışın ülkemize gelme açısı değiştiği için ve daha kapalı giyinip daha fazla kapalı mekanlarda bulunduğumuz için güneş ile temasımız azalmaktadır. Dolayısıyla derideki D vitamini sentezi de azalmaktadir. Kış mevsimi dışında D vitamini eksikliğini kolaylaştıran bazı özel durumlar vardır. Bu duruma sahip kişilerin D vitamini depolaması daha zordur.”

Doç. Dr. Akgül Akpınarlı Antony bu duruma neden olanları sıraladı:

Yaşlılık: Hem güneşe yeterince maruz kalmamak hem de deride D vitamini salınımının azalması.

Koyu Cildi Olanlar: Derideki melanin pigmentinin fazlalığı güneşin derideki D vitamini sentezini olumsuz etiler, örneğin D Vitamini eksikliği zencilerde daha çok olur.

Şişmanlık: D Vitamini yağ dokusunda depolanan bir vitamin olduğu için şişman kişilerde daha çok eksiklik olur.

Bağırsaklardan Sindirim Ve Emilim Problemleri: Böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları

Sadece Anne Sütüyle Beslenen Bebekler: Anne sütünde D vitamini olmadığı için anne sütü alan bebeklerin mutlaka günlük D vitaminini dışardan alması gerekir.

Güneş Koruyucular: Güneşin cildimiz için en olumsuz etkilerinden biri kontrolsüz ve uzun süreli mazuriyetler sonucunda cilt kanserine neden olmasıdır. 15 ve üzerindeki faktörlü güneş kremleri derimizde D Vitamini sentezini %95 ve uhrevinde engellerler. Dolayısıyla dışarıda bulunsak bile eğer güneş kremi kullandıysak derimize temas eden güneşteki UVB ışınları bloke olduğu için D vitamini sentez edilemez.

D Vitamini Eksikliği Olmaması İçin Ne Yapılması Gerekir?

1- Yaz mevsiminden mümkün olduğunca D vitamini depolamak.

2- Deride D vitamini sentezleyen ışınlar UVB ışınlarıdır. Işınların en dik olduğu saatler yani öğlen saatleri çok önemlidir. Yine ışının direkt deriye temas etmesi gerekir. Pencere, araba cami, giysiler deriden UVB ışınlarının D vitamini sentezini engeller. Dolayısıyla kışın özellikle her gün saat 11 ile 15:00 arasında 20 -25 dakikayı dışarda en azından yüz ve eller güneşi görecek şekilde ve güneş kremsiz geçirmek gerekir. Havanın elverdiği günlerde diz ve dirsekten aşağısında ki kısımlarında güneşle 20-25 dakika temas etmesi çok daha iyi olur.

3- D Vitamini açısından zengin somon, sardalya, uskumru, ringo balığı, lufer, ton balığı gibi yağlı balıklar tüketmek,

4- D Vitamini takviyeleri almak,

Doç. Dr. Akgül Akpınarlı Antony; D Vitamini eksikliğinin tanısını koymanın çok kolay ve tedavisinin de hem çok kolay hem de ucuz olduğunu söyledi. Bu nedenle büyük, küçük, yaşlı genç herkesin, mümkünse senede bir kere ve özellikle Kasım ayında D vitamini seviyesini ölçtürmesi gerektiğini, ihtiyacı olanların mutlaka doktor kontrolünde D Vitamini tedavisi görmesini tavsiye etti.