ANASAYFA   >   BEBEK / ÇOCUK   >   PSİKOLOJİ   >   Çocuk birey midir?

Çocuk birey midir?

11 Ocak 2021

Çocuklarımız gözümüzde yalnızca bizim için çocuktur öyle değil mi? Onların çocuk oldukları için pek de fikirlerini almayız ya da bunu kısmen yaparız. Çünkü onların ebeveynleri olarak onların adına kararlar almak ve vermek bize aittir. Hangi yemekten ne kadar yiyeceğini veya dışarı çıkarken hangi giysileri giymek istediğini belirlemesi gereken kişiler yine anne-baba olarak bize düşen bir karardır. Çünkü çocuğun bunlara karar veremeyeceğini düşünüyoruz; Ya da bu hakkı kendimizde görüyoruz. Peki gerçekten böyle mi? Çocuk Gelişimi ve Eğitimcisi & Okul Öncesi Öğretmeni Dila Toker cevapladı.

Çocuğunuzu birey olarak kabul edin
Bizler her zaman çocuğumuza yetebilen en iyi ebeveynler olmak istiyoruz. Ama bunu düşünür ve bunun için bir şeyler yaparken aslında farkında olmadan çelişkiye düşüyoruz. Nasıl mı? 3-6 yaş erken çocukluk döneminin çocuğun hayatın temel öğrenimlerini kazandığı bir dönemdir. Aynı zamanda bu dönem okul öncesi eğitimle birlikte birçok duygu ve davranışı kazandırmayı da hedeflediğimiz bir dönem. Ancak bu dönemde bizim de anne-baba olarak atmamız gereken bir adım var: Çocuğumuzu birey olarak kabul etmek. Bu adıma ve bu yaklaşıma sahip bir ebeveyn olmak hem sizin için hem de çocuğunuz için önemli bir adım olacaktır. Çünkü aslında bizi birey yapan sorumluluklarımızdır. Dolasıyla çocuk da bir bireydir. Çünkü onun da kendine özgü sorumlulukları vardır.

Demokratik aile tutumu çok önemli
Çocuğumuza sorumluluk bilinci kazandırmanın öncelikli yolu çocuğu birey olarak kabul etmekten geçer. Sağlıklı aile-çocuk ilişkisinin temellerinden biride demokratik aile tutumudur. Aile olarak bu tutumu benimsemeli ve bu yaklaşıma sahip olmalıyız. Çünkü bu tutuma baktığımızda, ailenin kendi içinde sınırları vardır ve çocuk bu sınırları bilir fakat bunun yanı sıra çocuğun aile içindeki rolü anne-babasının gözünde bireydir. Dolayısıyla demokratik aile tutumunun bu anlamda oldukça önemli olduğunu görmekteyiz. Bununla birlikte çocuğumuzu birey olarak kabul ediyor ve dışarı çıkarken hangi kıyafetini giymek istediğine çocuğun karar vermesini sağlıyorsak aynı zamanda çocuğun kendi düşüncelerini, zevklerini, tarzını ya da nelerden hoşlanıp hoşlanmadığını belirlemesine ve oluşturmasına da izin vermeliyiz.

Fırsat tanıyın
Ebeveynler olarak kendi düşüncelerimizi ya da kendi hoşlandıklarımızı çocuğa dayatmak sağlıksız bir ilişkiyi doğurarak çocuğunuzun kişiliğine de zarar verecektir. Dolayısıyla yine bu anlamda çocuğu birey olarak kabul etmenin rolü oldukça büyük sevgili anne babalar.

Sorumluluklarının olduğu bilincini nasıl kazandırabiliriz?
Aslında oldukça basit. Yapmamız gereken ilk ve temel adım çocuğun oyuncaklarını kendi kendine toplamasını sağlamak. Genelde oyunun sonu geldiğine görüyoruz ki çocuklar bu alışkanlığın kazanımına pek de sahip değiller. Çünkü biliyorlar ki anne-babaları o oyuncakları toplayacak. “-O oyuncaklar sana ait onlarla sen oynadın yani senin sorumluluğunda bu yüzden onları sen toplamalısın; eğer toplamazsan oyuncakların kaybolabilir.” Tam da böyle bir ifade kullanabilirsiniz. Her oyunun sonunda bu ifadeyi kullanarak çocuğun oyuncaklarını toplamasını sağlayabilirsiniz. Birkaç defa zorluk yaşayabilirsiniz bunun nedeni öncesinde her zaman sizin topluyor olmanızdır. Ama zamanla bu alışkanlığı kazanarak kendi kendine toplamaya başlayacaktır. Aynı şekilde oyuncağı kırıldığında veya benzer bir durum karşısında yine onun sorumluluğunda olduğunu hatırlatabilirsiniz. Son olarak sevgili anne ve babalar; yaşının düzeyine uygun basit ev işleri verebilir odasını toplamasını ya da çocuğunuzun size yardımcı olmasını isteyebilirsiniz. Bu şekilde sorumluluk bilinciyle birlikte çocuk kendisinin de birey olduğunun farkındalığını kazanacaktır.